Problem-creep en pet-peeves.

Dat is ook eigenlijk wel grappig, we hebben veel minder problemen dan ooit in de geschiedenis van de mensheid en toch maken we ons drukker dan ooit, hebben we meer chronische stress dan ooit, plegen we meer zelfmoord dan ooit, zijn we angstiger en depressiever dan ooit en geven we ons leven en masse in rap tempo een steeds lager cijfer.

De moderne wereld is natuurlijk niets voor ons mensen. Vanaf dat de eerste mensachtigen ontstonden, zo’n 2,5 miljoen jaar geleden en sinds onze soort, 300.000 jaar geleden tot een jaar of 150 geleden, was echt comfort een zeldzaamheid, een veel gezochte luxe waar weinig toegang toe hadden. En dat gaf niet want op een koning of keizer na, kon toch bijna niemand zich echte luxe veroorloven.

We zijn gebouwd om lange stukken te wandelen, lange perioden zonder eten te gaan, ons lichaam kan zich prachtig aanpassen aan kou en hitte en onze hoofden gedijen wanneer we ze niet 24-7 proberen vol te stoppen met informatie ondanks dat we geprogrammeerd zijn om constant informatie te zoeken. Het verschil is dat het vroeger van levensbelang was om te weten of er een kudde bisons je wigwam kwam bestormen en nu de informatie die we tot ons nemen voor 99,9% volstrekt overbodig is voor ons overleven. Sterker nog, het maakt ons alleen maar meer miserabel.

Ik zeg niet dat we geen oog moeten houden op de ontwikkelingen in de wereld want in tegenstelling tot vroeger zijn de ontwikkelingen die in de wereld gaande zijn, dingen die ons allemaal zullen raken en enig anticiperen is gewoon slim.

En toch maken we ons druk om de meest idiote zaken. Echt. Over een stoeprandje dat te hoog is. Over een boom van de buurman die blaadjes in de tuin laat vallen. Over een pictogram op de deur van een luierverschoonruimte (want dat is een vrouw en geen onzijdig ding). Over de aanspreektitel van de reizigers want stel dat iemand zich als man noch vrouw identificeert. Over een ziekte die je mits enigszins gezond en niet boven de 80, een overlevingskans geeft van 99,98%. Over de opmerking van een collega over je nieuwe haarkleur. Over dat de friet in het restaurant slap was. Over de nieuwe verpakking van de hagelslag. Over alles, eigenlijk.

Nou hebben we bijna allemaal onze pet-peeves natuurlijk. De mijne is mensen en vooral in de zomer. En mensen die zich druk maken over het geslacht van de poppetjes van pictogrammen of de als virusmaatregelen vermomde wereldwijde staatsgreep. Ja, de ironie ontgaat mij ook niet.

Maar, het zijn creeps. Problem-creep. Als we ons niet meer hoeven druk te maken om of we wel te eten hebben en of we niet zelf op het menu van een wild dier hoeven staan, als machines onze was doen en als we voor elk denkbaar ongemak een oplossing kopen, slikken, drinken of spuiten dan gaan we ons druk maken om geslachtsloze aanspreektitels,  of onze nieuwe auto wel een automatisch sluitende kofferbak heeft, of de kussentjes wel matchen met de rustieke kaarsen en of de buurman toevallig niet meer verdient dan wij.

Ja, waar slaat het op he?

We zijn allemaal geboren in deze wereld en dus gemankeerd. Opgevoed en opgegroeid in een wereld met een verkeerde overvloed. We willen niet terug naar een hardere, maar eerlijkere wereld waarin we weer onderworpen zullen zijn aan de wetten van de natuur en blootgesteld aan de elementen.
We willen zelfs niet 100 jaar terug in de tijd, ondanks dat een leven met minder comfort, gemak en gemaksvoedsel maar meer schone lucht en water maar een meer intacte lokale voedselvoorziening en sociale structuren ons wellicht gelukkiger en gezonder zouden maken op de lange termijn dan vol stress zitten te twitteren met je rechterhand terwijl je met je rechterhand cheetos naar binnen kiepert en je met een scheef oog  netflix kijkt op een tijd dat je al lang in je bedje had moeten liggen.

Toch is het goed om af en toe jezelf een beetje te pesten. Omdat naar buiten in de regen voor een uurtje wandelen zoveel beter voelt dan thuis voor de tv blijven zitten. Stoppen met eten na zes uur ’s avonds zodat je lichaam de tijd krijgt zich te herstellen. Zwemmen in natuurwater. Met je handen in de aarde zitten. Een echt lange wandeling maken. Eens wat eten in de natuur plukken. Vroeg opstaan om een zonsopgang te bekijken. Je kachel uitzetten. Niet je telefoon of computer pakken in een verloren moment maar zitten met je eigen gedachten. Buiten eten maken. Iets eten dat je misschien niet heel graag lust maar wat wel gezond is. Een boek lezen in plaats van tv te kijken. In plaats van te gaan zitten bedenken hoe perfect je leven zou zijn als je niet dit -insert idioot zelf verzonnen non-probleem- zou hebben.

Om eens te denken: is het eigenlijk wel zo erg? Gaat dit niet ook gewoon voorbij? Is dit nog relevant over 5 minuten, 5 uur, 5 dagen, of 5 jaar? Is dit belangrijk? Is dit mijn energie waard?

Het is makkelijker jezelf te veranderen dan de maatschappij te veranderen, hoe graag ik dat laatste ook zou willen. Het probleem is dat er nog 7 miljard mensen zijn die dat ook wel zien zitten (en dat het een klein groepje ook nog daadwerkelijk lukt maar dat hun ideeen niet echt in lijn zijn met de mijne).

Dus voordat ik van de verkeerde dingen problemen maak, probeer ik me bovenstaande vragen te stellen. En soms wil ik me gewoon even druk maken over iets dat niet echt belangrijk is in het grote geheel der dingen. Maar meestal probeer ik mijn schouders op te halen en me af te vragen of het nuttig is om me er druk over te maken. De laptop dicht en het bos of de zee in, helpt ook altijd uitstekend.

Want voor we het weten, zitten we ons een leven lang te ergeren aan en druk te maken om dingen die werkelijk, totaal, compleet niets te maken hebben met het creëren van een beter leven, terwijl er om ons heen dingen gebeuren die juist dat goede leven –wat we tot heden altijd min of meer vrij waren voor onszelf te creëren- onmogelijk maken.