Over zuinig leven

Er zullen maar weinig mensen zijn die er financieel op vooruitgaan de komende tijd. Prijzen stijgen van bijna alles. Van stroom, waarvan veel mensen hier nog veel afhankelijker zijn dan in Nederland (opwarmen, koken, langere, koudere en donderder winters). Voedsel; niet alles maar veel is in een paar maanden tijd tussen de 10 en 50% duurder geworden. Benzineprijzen. Wat niet.

Zuinig of zuiniger leven is voor veel mensen steeds meer een noodzaak maar aangezien we geleerd hebben dat leven alsof er geen morgen is en dat aan elke aandrang om iets te kopen meteen moet en kan vervuld (want dat is wat ons echt gelukkig maakt!) zal dat niet zonder enige frictie gaan.

Zoals met veel dingen is je mindset het allerbelangrijkste. Je kan leven met minder middelen zien als een straf of als een bevrijding. Mensen die hier meelezen weten ook wel dat leven met minder veel van het laatste is en weinig van het eerste maar er is een verschil tussen oppassen en echt zuinig leven.

Laat ik voorop stellen dat we het goed hebben. En makkelijk. We hoeven zelden echt op te letten (vermoedelijk ook door redelijk wat ingesleten zuinige gewoonten) en financiele tegenvallers kunnen we opvangen doordat we enigszins oppassen met wat we uitgeven in het dagelijks leven. Er zijn periodes waarin we heel erg zuinig leven en onze uitgaven per maand, naast vaste lasten als huur en stroom en verzekeringen, rond de 8000 kronen (800 euro) liggen, voor een familie van zes. Een verschil met vroeger toen ik voor ons gezin van vijf voor een week voor 70 euro een kar vol bij de Lidl haalde, maar zo rolt Noorwegen.

Dit zijn de periodes waarin ik me ook het fijnst voel. Geld uitgeven, hoe nodig soms ook, doet me me ongemakkelijk voelen. Licht schuldig ook.

Het belangrijkste is, denk ik, een gevoel van tevredenheid en dankbaarheid cultiveren in jezelf. Ik snap dat dat niet makkelijk is als je bed je een hernia geeft en je geen geld hebt voor een nieuw matras maar er is genoeg om wel tevreden mee te zijn. Als je blij bent met wat je hebt, kom je erachter dat je veel minder nodig hebt dan wanneer je je constant als een pingpongballetje heen en weer laat stuiteren tussen wat de spullenverkopers en influencers (kots) vinden dat je nodig hebt. Als je vatbaar bent voor de te mooie plaatjes op sociale media, vermijd deze dan. Alles wat je hebt, was wat je ooit heel graag wilde. Hoe bevalt die manier van leven?

Creativiteit is essentieel.

Nee, een onmogelijke autoreparatie los je niet op met creativiteit alleen. Een puber die uit zijn schoenen groeit evenmin. Maar er zijn zo veel dingen die we wel zelf kunnen maken en beter dan hetgeen er uit de fabriek rolt. Of het nu gaat om decoratie voor een feest of seizoen, het maken van speelgoed of huis- tuin- en keukengeneesmiddelen.

Geef geld uit aan wat belangrijk is, niet aan al het andere. We hebben geen televisie-abonnement, behalve voor de man geen data-abonnement voor telefoons, geen abonnementen op apps, geen ipads, geen rondrijdende stofzuigers en grasmaaiers, geen mensen die dingen voor ons doen, we kopen geen frisdrank, bier en wijn, zelden koek en snoep, gaan nooit uit eten, hebben alleen vaste verwarming in de woonkamer en onze garderobes zijn redelijk minimaal en basic. Hierdoor kunnen we aan de andere kant nog eens wat extra’s doen uitgeven. En als het moet, kunnen we die extra’s eenvoudig laten want we weten dat het niet essentieel is voor ons plezier in het leven.

Tijd is belangrijker dan geld.

Door zuinig te leven hebben we meer controle over onze eigen tijd. Door zuinig te leven konden we in de vorige huizenmarktcrisis ons huis toch verkopen en naar Noorwegen verhuizen terwijl ik gestopt was met werken. (Het voordeel van niet meer dan op een inkomen gebaseerd lenen in plaats van je gek laten maken met het idee van het grootste huis). Ik ben er voor de kinderen als ze uit school komen. We krijgen onze weekenden en vrije dagen echt wel vol maar voor het meeste met leuke of nuttige dingen, voor ons. De hypotheek die betaald moet worden bepaalt niet de helft van ons leven. We hoeven niet drie maanden per jaar te werken alleen maar voor de hytte in een hip skigebied.

Doordat ik meer tijd heb, kan ik dingen doen die ons geld besparen. We maken ons eigen bier en wijn, onze zelfgemaakte pizza’s zijn restaurant-kwaliteit, ik kook zeer zelden uit pakjes (heel soms uit een potje) en in de zomer lopen we elke dag gewoon een uurtje terwijl we ondertussen frambozen, aardbeien, bosbessen en bramen plukken. Omdat ik wel eens een verloren uurtje heb kan ik de maillots en broeken repareren en de sokken stoppen waar gaten in zijn gevallen.

We hebben allemaal onze eigen manier van zuinig leven

Doe wat bij je past en imiteer niet de wijze van een ander. Weet je eigen prioriteiten. Ik ben geenszins een modepopje maar wel kieskeurig wat mijn kleding betreft en die vind ik zelden bij de kringloop. Het interieur interesseert me dan weer niet echt, dus ik geef wel geld uit aan kleding maar zelden aan spullen voor in huis. Fijn voor mensen die kringloopkleding kunnen vermaken en combineren tot prachtige creaties maar dat is niet aan mij besteed.
Als je weinig energie hebt, is het kopen van voorgesneden groenten wellicht een goede manier om energie te bewaren voor andere dingen. Werk je, dan is een werkster voor een paar uur wellicht de juiste investering om je handen vrij te houden om te kunnen moestuinieren, een eigen bedrijfje te starten of wat dan ook. Er is geen ‘one size fits all’ en niet alles wat je uitbesteedt, is per definitie een slechte uitgave.

Kies je vrienden.

Mensen die min of meer hetzelfde in het leven staan, zijn zo fijn. Mensen afschrijven omdat ze anders leven is niet nodig maar een paar gemeenschappelijke interesses scheelt veel. Met mijn buurvrouw (die met de twee slaapkamers voor al d’r bontjassen en chaneltasjes) kan ik wel gaan bessen plukken want dat vinden we allebei leuk. Met een andere vriendin kan ik zo fijn koffie drinken en kletsen over de belangrijke dingen in het leven (de kinderen, in haar geval ook het geloof). Mensen bij wie je je echter anders moet voordoen dan je bent, kan je maar beter missen.

Onthoud dat je dingen koopt met de tijd van je leven.

Bereken eens je echte uurloon. Hoe lang per dag ben je bezig met werk, inclusief reistijd en je proper maken? Wat kost de auto die je ervoor nodig hebt in afschrijving, verzekering en benzine? Wat ben je kwijt aan representatieve kleding, de werkster omdat je geen tijd hebt om zelf te poetsen, de kinderopvang, de snelle maaltijden, de tractaties aan jezelf omdat je zo hard hebt gewerkt? Onder de streep blijft vermoedelijk een vrij schamel bedrag over. Wil je echt x uur werken voor x artikel? Is het het waard?

Vermijd massamedia en sociale media.

Zo vervelend, heel de dag verteld worden wat je zou moeten doen (yoga! jogging! workouts!), met wie en met welke spullen (nieuw vitaminendrankje! toffe yogaleggings! musthave handige handtas! Kinderkleding van het juiste merk!) en wat je moet denken (inclusiviteit! EU uber alles! angst! heil de staat!). Want je vrienden komen alleen als je die nieuwe eikenhouten tafel van die hippe winkel hebt, Amstel-ons-bier serveert, als je op elk lichaamsdeel een andere chemische cocktail hebt gespoten en als je je wasgoed verzuipt in de Robijntje ofzo. En zo verdwijnt bij veel mensen stukje bij beetje de eigen persoonlijkheid, het vermogen om zelf na te denken, om zelf te ontdekken wat ze leuk vinden in het leven en worden ze als eeuwig in het hamsterwieltje rondrennende drones de ideale prooi voor het grote kapitaal.

Comparison is the thief of joy en dat is zo waar. Als je je vergelijkt met anderen, in de zin van dat ze dingen hebben die jij niet hebt, zet je jezelf op voor een vreugdeloos leven dat wordt bepaald door kortstondige dopamine-rushes als je weer eens iets hebt ‘gescoord’ dat beloofde je gelukkig en hip en blij te maken, hetgeen uiteraard nooit gebeurt.

Houd een dagboek bij.

Schrijf op wat je doelen zijn met betrekking tot zuiniger leven. Schrijf op hoe je dat die dag wil gaan doen. ‘Zuiniger leven’ is een nobel doel maar zonder concrete acties en het veranderen van je gewoontes en je mindset is het lastig. Is energie besparen je doel, maak het dan concreet door jezelf voor te nemen de kachel overdag op een x temperatuur te houden, een tochtstrip aan te bestellen, je was niet in de droger te gooien en minder afwas te creeeren. Is je doel om geen impulsaankopen meer te doen, schrijf dan elke gedachte aan wat je ‘nodig’ hebt op en wacht minimaal een week met het aanschaffen. Wil je besparen op boodschappen, ga dan op zoek naar vijf goede recepten met witte kool, met havermout of voor maaltijdsoepen of maak een menuplan met al het verse dat nog in je koelkast ligt voor je weer gaat winkelen. De dingen opschrijven scheelt zo veel!

Omarm een zuinig leven.

Vraag mensen wat belangrijk is en een grote kans dat een mooi huis, impulsaankopen doen of rotzooi eten niet in het rijtje staan. Toch is dat wat veel mensen doen, omdat ze hun leven laten bepalen door anderen. Door de reclame, de meneer van de bank, de influencers, de buren met hun grotere auto of de nieuwslezer.

Overboord daarmee! De hele mensheid heeft honderdduizenden jaren geleefd met bijna niets aan luxe. Ik houd van hete koffie, mijn warme bed en het gemak van koken op gas maar het zijn wel dingen waarvan we moeten beseffen dat het extreme luxe is en dat alles wat we toevoegen bovenop hetgeen dat we nodig hebben, overbodig is en vaak zelfs tegen ons werkt.

Hoeveel van ons zijn echt blij, ’s ochtends verplicht in de file naar kantoor om voor die mooier tweeondereenkappert te werken, de komende dertig jaar? Dromen we niet vaak van een heel ander leven? Is het leven in een simpel vakantiehuisje niet heerlijk vanwege de afwezigheid van al het overbodige en de focus op de belangrijke dingen zoals onze geliefden en de natuur? Waarom ontvluchten veel mensen als het even kan het huis waar ze heel het jaar dubbel voor liggen om in een tent of caravan te gaan zitten?

Hoe minder je hebt dat je tegenhoudt om te leven zoals je wil, hoe beter. Of dat nu gaat om de mensen met verkeerde verwachtingen van je, je aanbiedingenshopverslaving, al die overbodige rotzooi die lurkt in de kasten, de zolders en andere verborgen (of niet zo verborgen) ruimtes van je huis….

Iets is zo belangrijk als je het zelf wil maken. We hebben geleerd dat we een bepaald ideaal moeten nastreven, maar voor wie? Ben jij het die er echt gelukkig van wordt of ben je vooral een melkkoe voor je werkgever, de bank, de creditkaartmaatschappij, de appie, de wehkamp en de bol.com, de belastingdienst, de overheid, de data-miners en de leasemaatschappij?

Zuinig leven is niet je centjes uitknijpen en knieperig leven om zo veel mogelijk geld op de bank te kunnen zetten. Althans, niet voor mij. Het is een manier om te kunnen leven die bij ons past. Om aandacht te kunnen geven aan mijn kinderen, de dingen die we leuk vinden, om vrij te zijn van een groot deel van de ketens van de moderne maatschappij.

Zoals ik las: het gaat er niet om om het goedkoopste wasmiddel te vinden, maar om het zelf te maken voor de helft van die prijs en daarbij trots te zijn dat de mensen van Procor & Gamble in elk geval niet van jouw centen in hun vakantiehuizen op Santorini zitten.

Liever versleten beddengoed dan geen tijd om gewoon eens een kop thee te drinken en voor me uit te kijken. Liever kale havermout (met zoutJ) bij het ontbijt dan ’s avonds gebeld worden door een chef die nog wat van je wil. Liever mijn kinderen door de week elke dag zien dan in het weekend ter compensatie naar de dierentuin te moeten. Liever twintig kledingstukken die ik graag draag dan de eeuwige zoektocht naar de items die mijn 200-stuks tellende garderobe eindelijk echt compleet maken. Liever op het eigen balkon met een zelfgemaakt biertje dan een van zeven keer zo duur op een terras. Liever vogels kijken dan de nieuwste ‘blockbuster’.

Enzovoort.

Stroomprijzen keer vijf ofzo.

Nu vind ik het niet leuk om te klagen hoe duur alles wordt terwijl het inkomen niet echt mee stijft, maar alles toedekken met de mantel van ‘we hebben het toch nog goed’ is ook niet alles. Het gaat met alles de verkeerde kant op en de stroomrekening is geen uitzondering.

Hier betaal je stroom per maand, op basis van wat je gebruikt en wat de stroom kost op dat moment. Er zijn verschillende soorten contracten, sommigen met een vaste prijs en anderen met een variabele prijs. Stroom is goedkoper bij aanbieders van windenergie, maar die gun ik geen cent. In juni is de stroomrekening aangenaam laag, in januari hebben veel mensen de ‘januari-shock’.

Noren zijn grootverbruikers. Bij veel mensen staat de vloerverwarming van bad en badkamer heel de dag op 23 en in veel huizen is het zo warm dat ik er letterlijk niet lekker van word, zeker bij vloerverwarming. Wij hebben het stroomverbruik van een kleine flat en dat is bijzonder aangezien we met zes man in een flink huis aan de bijna altijd tochtige en koude kust wonen.

Dit waren de stroomprijzen vorig jaar.

De prijzen gingen van 1 øre in juni tot zo’n 30 øre in januari per kWh. En toen bedachten ze: laten we onze stroom delen met de rest van Europa. Of, de stroom van Zuid Noorwegen, want in de rest van Noorwegen zijn de prijzen een stuk minder achterlijk. Dat gaat via de Nordlink kabel van Zuid Noorwegen naar Duitsland, die sinds maart in gebruik is. Zo kan Duitsland met de Noorse groene stroom, mooi zijn klimaatdoelen behalen enzo.

Ondertussen was de stroomprijs hier gisteren 15 maal hoger dan in augustus vorig jaar. Gelukkig hebben we een hybride auto waarmee de man naar zijn werk rijdt, want het is bijna goedkoper om benzine te rijden dan op stroom!

Je kan zien wat er gebeurt met stroomprijzen in de winter ten opzichte van de stroomprijzen in de zomer. Erna, de Noorse Mark R., heeft ‘hogere, maar stabielere stroomprijzen’ beloofd. Nu is natuurlijk altijd het negatieve deel waar en het positieve een leugen, of iets dat later alsnog in stapjes teruggeschroefd wordt, dus we gaan het wel zien.
Ik verwacht niet dat de prijs lekker stabiel op de 80 øre blijft. En stabiel is misschien ook een slechts drie maal in plaats van zes maal zo hoge stroomprijs in januari dan in juni.

Deze prijs is uiteraard de kale prijs, waar nog ongeveer het dubbele bijkomt aan nethuur, vastrecht en hoe het allemaal heet.

Natuurlijk zijn er veel manieren om de stroomrekening omlaag te brengen, die in je eentje prima te doen zijn maar die met zes personen in huis een dagtaak op zich worden en laten we eerlijk wezen: ik heb betere, leukere en nuttigere dingen te doen.

Wat ik wel doe:

  • Ik kocht een gaskachel voor de erg koude dagen. Die kan ik gebruiken om de keuken op te warmen. We zitten sowieso eigenlijk altijd in de keuken, behalve als de man thuis is. Een complete woonkamer opwarmen (waarbij de keuken nooit ook echt lekker warm wordt) is wat minder effectief dan een veel kleinere keuken opwarmen met de schuifdeur naar de woonkamer dicht.
    We hebben wel een stoffige electrische kachel hier hangen, maar die kosten meer dan ze opleveren en die gebruiken we alleen als het Echt Koud is.
  • Geen verwarming boven. Zelfs toen de temperaturen onder de -10 gingen deze winter, gebruikten we geen kachels daar. Wel fleecedekens van ikea, dubbelgevouwen in bed onder het dekbed, en kruiken.
  • Al die standaard dingen van kouder wassen (wassen met koud water gaat prima voor niet vieze dingen), de droger niet gebruiken en de was drogen aan een rekje met de luchtontvochtiger erbij….
  • De vaatwasser minder gebruiken. Vaak was ik overdag gewoon af en ’s avonds doe ik de dingen in de vaatwasser, tot hij de volgende dag vol staat en dan gaat ie aan. Sowieso is het niet slim om grote dingen erin te wassen. Ik merk echt wel verschil in het stroomverbruik als ik alles met de hand afwas, of alles met de vaatwasser. Nu was ik ook wel zuinig af 🙂 Het enige irritante is altijd de vaat op het aanrecht maar meestal bewaar ik het in de vaatwasser tot ik het afwas, en eens in de zoveel tijd zet ik hem op koud spoelen om ‘m fris te houden.
  • Koken op gas deden we al. Vorige week heeft de man het gaslek in het fornuis gerepareerd en nu kunnen we gewoon weer een maand doen met een gasfles, in plaats van drie weken 😀
  • De warmte van de houtkachel efficiënt gebruiken. Er kan best een pan soep op als ie aanstaat. De was kan er boven gedroogd.
  • Hout stoken. Niet per definitie goedkoop maar ik betaal liever een boer uit de buurt dan de energiemaatschappijen.
  • Eten maken dat snel klaar is. Kleinere gehaktballetjes maken, aardappels kleiner snijden…. Koken met de deksels op de pannen.
  • De slowcooker gebruiken als ik eten wil maken dat totaal niet snel klaar is. Die gebruikt nauwelijks energie, zeker niet op de ‘lage’ stand. Je kan er ook lasagne in maken, bijvoorbeeld. Niet helemaal ideaal, maar zeker eetbaar.
  • Dikkere gordijnen. Ik heb in de keuken normaal geen gordijnen, of dunne kanten exemplaren maar nu hangen er dikke katoenen exemplaren. Ik vind gordijnen altijd enigszins benauwend, ik houd van licht en naar buiten kunnen kijken maar vooruit.
  • De kinderen slaan als ze om de vijf minuten kijken of er al iets eetbaars (echt eetbaars) gegroeid is in de koelkast. En dan ook niet even snel he. Waarom doen ze dat! Onzin.
  • Douchen. Oh oh. Ik douche niet zo vaak. Ik ga wel in zee en dan spoel ik me af met de tuinslang maar dat is vooral omdat ik een bikkel ben. Wassen doe ik uiteraard wel, ’s ochtends en ’s avonds. Alleen hoef ik daarvoor, vind ik, geen kwartier onder heet water te staan want zo vies word ik allemaal niet.
  • Soms was ik mijn haar onder de kraan. De man doucht elke dag als hij gewerkt heeft. Langer dan ik. Met veel water. Maar hij is vijf dagen per week van 7 tot pakweg half 5 bezig voor zijn werk en dan is klagen over een paar minuutjes langer douchen dan naar mijn idee nodig, een ideale manier om het niet gezelliger te maken. De kinderen stuur ik er wel na een minuut of vijf uit. Ze douchen twee keer per week ofzo.
  • De router gaat eruit, overdag geregeld en als wij gaan slapen sowieso.
  • Ik heb een telefoon die in het jaar dat ik hem heb, misschien 20 keer is opgeladen. In een uurtje of twee.
  • En: lichaam warm houden. Duh! Veel efficienter dan de hele buitenomgeving opwarmen.
    Ik heb een aantal nekwarmers (buffs) van fleece, ik kan niet tegen een koude nek. En tegen koude polsen. Voor de hele familie kocht ik afgeprijsde sloffen, van 700 voor 69 kronen. Verder: wollen sokken. Ik heb ze o.a. van Darn Tough voor man en mij en van de supermarkt uit de uitverkoop en van het merk Safa voor de kinderen. (deze)

Ik ben vast nog dingen vergeten. Oh ja, ik heb geen tv, magnetron, føhn, tablet, dvd-speler, smartwhatever, schotelantenne, robotstofzuiger, electrische deken, airco, momenteel geen ligbad (althans niet met afvoer), geen tweede koelkast en wat voor andere gekke dingen mensen tegenwoordig allemaal nog meer nodig menen te hebben.

Wat een boel moeite om de stroomrekening even hoog te houden als ie was eigenlijk he?

De bevrijding van een minimalistisch (zuinig, eenvoudiger) leven.

Een zuinig, minimalistisch en eenvoudiger leven is een bevrijding ten opzichte van een leven gevuld met het streven naar meer bezit, meer status, meer productiviteit en meer geld. Ik zal niet beweren dat consumptie per definitie slecht is of dat het verkeerd is om af en toe iets moois te willen en te kopen. Door te leven met minder ben ik juist goede dingen van mooie kwaliteit extra gaan waarderen en vond ik juist de kledingstijl die bij mij past, bijvoorbeeld. Maar: genoeg is genoeg.

Leven op je eigen voorwaarden

Mensen denken soms dat het enorm beklemmend is om te leven met minder. Om minder te kopen, minder te moeten, minder te reizen. ‘Je moet wel van het leven blijven genieten’. Niet iedereen is hetzelfde, mijn ideale leven is een ander zijn nachtmerrie en vice versa maar ik kan oprecht zeggen dat mijn leven sinds ik anders ben gaan leven, alleen maar mooier is geworden. We hebben een leven in een prachtig land, we kunnen het ons veroorloven te leven van een inkomen, ik kan thuis zijn voor mijn kinderen en we hebben tijd voor elkaar en wat we belangrijk vinden.

Meer geld, meer tijd over

Omdat we veel minder kopen, hebben we tijd over. Iets kopen kost geld en geld is tijd. Tijd die besteed is om dat geld te verdienen. Maar dat niet alleen. Het kost tijd om iets te willen, om dingen te vergelijken, te obsederen over dingen die je nog niet hebt, erover te praten, uit te zoeken, naar de winkel te rijden of het bestellen, het uitpakken, het afval weggooien, het ding onderhouden, gebruiken, schoonmaken, opslaan, er accessoires en schoonmaakspullen voor kopen, het repareren, klagen bij de klantenservice als het ding na x tijd in elkaar zakt, ergernis en uiteindelijk moet het verkocht, weggegooid, gerecycled of geretourneerd.

Het kost geld. Je ‘verdient’ geen 3500 euro. Je echte inkomen is wat je overhoudt als je al je kosten om te werken aftrekt van je nettoloon. De afschrijving, benzine en sneller nodig zijnde reparaties aan je auto. Het onbetaalde overwerk. De kinderopvang. De gemaksmaaltijden. Je nette kleding. De lunches in de kantine. Dan verdien je opeens misschien maar 13 euro per uur en kosten die laarzen die je niet nodig hebt, anderhalve dag ploeteren.

Rust en tevredenheid

Constant dingen willen en dingen opzoeken om te willen, geeft enorm veel onrust. Scroll door Instagram, Facebook, bekijk een youtube-filmpje (I’ll put the link to Amazon in the descriptionbox below’ is echt de meest gebruikte zin in youtubefilmpjes) of surf zonder adblocker en daar heb je het: het gevoel iets te missen in je leven dat met iets materieels moet worden opgevuld. Of het nu gaat om een gezellige ouderwetse keuken vol knap gestylde kringloopmeuk of iets glimmend glanzend nieuws: dingen zal je willen en inadequaat zal je je voelen.

Ik zie mezelf als redelijk immuun voor zulke dingen maar toch merk ik dat ik dat niet altijd ben. Niet dat ik meteen naar amazon surf om me te voorzien van de mooiste minimalistische musthaves 😉 maar toch… Het vermijden van blogs, youtubekanalen en andere plekken die uitnodigen tot zulke ideeën, brengt rust en tevredenheid met wat ik heb.

Stoppen met status

Als je hebt besloten dat je zuinig of minimalistisch of eenvoudig wil leven, verdwijnt de noodzaak om je te omringen met statussymbolen. Zowel de man als ik hebben nooit die behoefte gehad maar het is iets dat ik vaak lees en hoor van mensen die hun leven op deze manier hebben veranderd: het maakt niet meer uit wat anderen denken. Als je anderen bezig ziet in hun hamsterwieltjes om het volgende nutteloze ding te bemachtigen, om indruk te maken op de buren of vrienden, dan is dat vooral lachwekkend. Onlangs zei iemand letterlijk dat ze het belangrijk vond om aan de buitenwereld te tonen dat ze het goed heeft in materieel opzicht. Naar mijn idee zijn een gezond lijf en een glimlach genoeg om te laten zien dat je het goed hebt.

Wat anderen zeggen, is bijna altijd onbelangrijk. Anderen zijn onbelangrijk, in 99.9999995% van de gevallen.

Weten dat het minder kan geeft rust

Er hoeft minder gewerkt te worden voor onze levensstandaard. Ik weet dat we, ondanks dat we simpeler leven dan de meesten, zonder pijn op nog veel dingen kunnen inleveren zonder kwaliteit van ons leven te missen. Ik zou meer kinderkleding tweedehands kunnen kopen (wat ik nu niet doe omdat ik liever weinig van goede kwaliteit heb, precies zoals ik het wil). We zouden kunnen leven zonder Netflix. Meer peulvruchten en minder vlees kunnen eten. Producten als kaas en gerookte vis laten staan. We redden ons prima toen we alleen de Golf hadden, het enige nadeel was dat we niet legaal met zijn zessen in die auto kunnen rijden dus onze actieradius als familie werd nogal beperkt. Ik zou lopend boodschappen kunnen doen. We zouden zelf vis, krabben en kreeften kunnen vangen en vaker mosselen plukken. Ik zou dingen kunnen verkopen in plaats van het weg te geven.

Ik vind dit een aangenamere gedachte dan verzinnen wat ik allemaal nog nodig heb om mijn leven ‘compleet’ te maken.

Geen ‘buyers remorse’

Ook fijn: ik heb zelden spijt van een aankoop. En ik hoef niet te liegen tegen mijn man over aankopen: ‘nee, die vond ik achter in mijn kast’ of ‘nee, ze waren maar 50 euro in de uitverkoop’ of ‘nee, gekregen van de buurvrouw’. Het is zo vervelend om geld betaald te hebben voor iets dat in de winkel zo leuk leek maar eenmaal in je huis of kast zijn glans volledig heeft verloren of totaal niet doet wat het belooft. Als je koopt wat je nodig hebt, heb je dit probleem niet meer.

Geen ruzies om geld

Er zijn geen ruzies over geld. Ook dat hebben we nooit gehad. De man koopt zo nu en dan wat voor zijn auto, als het gaat om grotere bedragen dan vraagt hij of we nog geld hebben maar verder zegt hij, zoals mijn opa over mijn oma zei: ‘jij gaat over de spijkers’. Opa klaagde altijd dat hij niet eens een pakje spijkers mocht kopen van oma. Dat mocht hij wel maar oma was inderdaad strikt met het budget: na haar dood bleken ze 20.000 euro op hun girorekening te hebben, bij elkaar gespaard van AOW en een piepklein pensioen.

Verder koop ik ’s mans kleren, zijn werkgever vergoedt zijn telefoon en werkkleding en heeft hij sowieso niet veel nodig voor een aangenaam leven, net als ik. Er is altijd geld genoeg voor wat we willen, omdat we nu eenmaal niet zo veel willen. Dat maakt het een stuk aangenamer.

Vrijheid

Ik voel me een vrij mens. Natuurlijk moet ik ook doen wat ik moet doen voor mijn gezin en doen overheden er alles aan om ons minder vrij en meer afhankelijk te maken, iets dat ik absoluut veracht maar ik ben in elk geval vrij van moeten consumeren, status op moeten houden, mijn waarde bewijzen door acht uur per dag op kantoor te zitten… De man is vrij om het werk te doen dat hij leuk vindt, in plaats van dat hij hele dagen achter een computer zit wat wellicht meer betaalt maar minder voldoening en vrijheid geeft.

We hadden het idee dat hij een dag minder kon gaan werken maar het is nu zo druk op zijn werk dat dat er voorlopig niet inzit. Maar pasgeleden hoorde ik hem zeggen dat hij veel langere dagen kon maken als hij wilde maar dat dat dan ten koste zou gaan van belangrijker zaken en toen was ik blij 🙂

Beter voor de kinderen

Het is een betere manier om op te groeien voor de kinderen. Er zijn hier zo veel kinderen die ‘alles’ krijgen. Letterlijk een stapel cadeaus onder de kerstboom van een meter hoog. Elke zaterdag een gigantische zak snoep. Hun zin. Alle aandacht zodra ze een kik geven. Ik snap dat niet maar ik denk dat het compensatie is voor het feit dat zo veel ouders hun kinderen vanaf 10 maanden in de barnehage en daarna SFO stoppen vijf dagen per week. En in de helft van de gevallen, vervolgens gaan scheiden.

Mijn kinderen zijn creatief, vindingrijk, tevreden met wat ze krijgen en heel blij met wat extra’s in plaats van dat ze verwachten dat het allemaal wordt aangerukt zodra ze erom vragen. Ze weten dat ze moeten werken voor wat ze willen en zuinig doen met wat ze hebben want eenmaal kapot, koop ik het doorgaans niet opnieuw. Mensen zeggen vaak hoe rustig en welge(tafel)manierd ze zijn en dat maakt me dan wel weer trots 🙂

Meer opties

We hebben meer keuze. Als we willen verhuizen is een huis met vijf slaapkamers natuurlijk ideaal maar het hoeft niet. Verder hebben we geen specifiek groot huis nodig. In ons huis is het toch vooral de lege ruimte die opvalt. Ik vind dat zelf heerlijk. De helft van de woonkamer wordt niet gebruikt, de kinderkamers zijn ‘leeg’, we gebruiken de kleinste van de twee badkamers, de kasten bevatten alleen het noodzakelijke… Dat is een heel verschil met minimaal 120 m2 nodig hebben voor al je spulletjes en in een soort ikea-showroom moeten wonen om al je spullen kwijt te kunnen.

We zijn niet gebonden aan een locatie, aan schulden, een huis, een hypotheek…. We zijn vrij om te doen wat we willen in meerdere opzichten. Een dag minder werken is een optie voor de man. We hebben keuzes. We zitten niet vast aan huizen, hypotheken of andere schuldeisers.

Er is meer ruimte voor belangrijker dingen. En daar gaat het uiteindelijk allemaal om. De beste dingen in het leven zijn geen dingen.

Minimalistische levenshouding.

Soms voel ik me net het orkest op de Titanic dat blijft spelen terwijl de boot al scheef ligt van het water dat erin gekomen is als ik schrijf over opruimen, besparen en minimalisme maar we moeten toch wat 😀
Ook in veranderende tijden komen principes goed van pas.  Ik pas ze niet altijd even rigide toe maar het is wel een van de leidraden in mijn leven. Juist gekke tijden testen onze principes en overtuigingen. Soms veranderen ze, soms maken ze ons sterker en geven ze houvast. Of gewoon even afleiding.

wie houdt er nu niet van bloemenveldjes…..

Vrijheid?

Als je droomt van een leven zonder ‘moderniteit’ en met alleen het essentiële, dan kan je de toekomst met meer vertrouwen tegemoet zien dan iemand die leeft voor het ophouden van status, een betere auto dan de buren en elke 7 jaar wonen op meer m2 dan daarvoor.
Ik weet dat we praktisch niet kunnen leven zonder moderne rommel omdat de wereld is als hij thans is maar ik had het liever anders gezien.

Is je vrijheid je lief en ben je bereid daarvoor wat op te offeren? Ben je liever onvrij maar comfortabel zoals de meesten?

Ik denk dat het concept van minimalisme, goed van pas komt nu.

Ik vraag me soms af wat er zal gebeuren met onze vrijheid. Onze gezondheid. Lichamelijke integriteit. De samenleving in zijn geheel. Onze natuur. Waar ik me minder druk om maak zijn welvaart, het feit of ik straks nog steeds kan kopen wat ik wil, of ik op reis ‘mag’ en of wij als onreine mensen straks nog welkom zijn in cafés. Dat zijn geen ‘vrijheden’ maar als vrijwillige slavernij verpakte vrijheden want als je eenmaal gaat rekenen wat deze vrijheden je kosten aan uren van je leven, schrik je misschien nog wel. Je werkt wellicht geen maand, maar anderhalve maand voor je zuurverdiende vakantie. Dat avondje uit eten kost misschien geen 4 uur werken, maar bijna een hele dag.

Daadwerkelijke verdiensten

Om te berekenen hoe veel geld je echt verdient, deel je je netto-inkomen door het uren dat je werkt maar dat is lang niet het hele plaatje. Wat houd je over als je alle kosten van je nettoloon aftrekt die je maakt om te kunnen werken? De (tweede) auto, de kinderopvang, de bezorgmaaltijden, het gemaksvoedsel uit pakjes en opwarmfolie, de therapie voor je verpeste rug of de psycholoog voor je burn-out, de werkkleding, de spullen die je voor jezelf koopt omdat je zo hard gewerkt hebt, de vakanties die je nodig hebt om te kunnen ontkoppelen, de extra niet beloonde uren die je meent te moeten maken omdat voor jou drie anderen, een groot huis simpelweg omdat je met een hoger inkomen, hogere schulden kan maken…

Als je je hiervan bewust bent, doe je al minder spontane leuke aankopen dan mensen die hun maandelijkse inkomen zien als iets dat zo snel mogelijk in nieuwe spullen moet worden omgezet.

Wat is genoeg?

Weten wanneer je genoeg hebt, is ook belangrijk. Wat voor mij genoeg is, is voor een ander te veel of te weinig. Ik zie altijd graag van mensen die leven met minder dan ik. Als zij het kunnen, kan ik het ook. Of ik het wil is een tweede. Of het nuttig is of iets ‘toevoegt’, ook. Er zijn dingen waarvan ik weet dat ik ze met de juiste mindset op kan geven, maar die ik nu niet wil opgeven. Wijn, warme douches, koffie (decaf :)) en ons zeer comfortabele matras schieten me te binnen.

Maar af en toe eens kijken of je zonder kan, maakt je minder bezorgd over het feit dat je eventueel ooit zonder moet.

Genoeg hebben is erg eenvoudig. Het is een kwestie van tegen jezelf zeggen: NU heb ik genoeg. Of: misschien heb ik wel te veel. Natuurlijk komt er altijd wel eens iets dat beter of nieuwer kan of moet maar het eindeloze streven en verlangen naar meer spullen die het leven compleet zullen maken, moet stoppen want het is een gebed zonder einde. Het is doodvermoeiend.

Rust en tevredenheid

Altijd maar bezig blijven met beter, meer, schoner, optimaler… Met minimalisme kijk ik naar wat ik moet doen op een dag om mijn gezin, mezelf en huis tevreden te houden en dat doe ik. Wat moet ik op tafel zetten om ons gezond en lekker te laten eten? Hoeveel kleding is genoeg om fatsoenlijk over straat te gaan? Hoe veel paar schoenen heb ik nodig om gepast voor de dag te komen? Hoeveel geld hebben we nodig om aangenaam te kunnen leven? Wat voegt het toe om deze gebeurtenis uit het verleden te herkauwen en hopen dat het anders was gelopen? Hoe nuttig is het om me druk te maken om de toekomst? Hoe veel noodmaatregelen kan en wil ik redelijkerwijs treffen?

Het is fijn om een ‘genoegpunt’ in je hoofd te hebben. Weten wanneer je moet stoppen is zo belangrijk.

Een leven met minder rommel geeft overzicht en rust, op alle fronten.

Laten gaan

Dingen laten gaan wordt makkelijker, want je weet dat je zonder dat ook gelukkig kan zijn. Of het nu gaat om verwachtingen, ideeën, spullen, mensen, vriendschappen, voor- en afkeuren… 😀 Angst om dingen te laten gaan kan ons houden in patronen en situaties waarin we helemaal niet willen zijn.

In plaats van vast te houden aan fouten die we maakten, kunnen we dingen laten gaan. Hoe veel mensen houden niet vast aan de verkeerde partner, een verkeerd gekozen carrière, verkeerde kleding… Accepteren dat fouten maken bij het leven hoort en het lef hebben die fouten om te buigen naar iets beters… De fouten die je maakt, leren je wat je niet wil en niet moet doen. En hoe je het dus wel moet doen.

Betere keuzes

Minimaliseren van bezittingen bracht niet alleen een opgeruimder en makkelijker huis maar ook meer plezier in het leven. Bewustere keuzes. Een andere manier van de wereld bekijken. Ik kon van allerlei dingen makkelijker afstand nemen. Van dingen die ik wilde, dingen die ik altijd had gevonden, mensen, een baan met een leuk inkomen…

Als je een beeld hakt uit een steen, haal je ook steeds iets meer weg. Net zo lang tot er niets meer weg te halen is. Perfectie is bereikt niet als er niets meer toe te voegen is, maar als er niets meer weg te halen is. En: minimalisme is niet minder dingen om het hebben van minder dingen, het is de perfecte hoeveelheid dingen, afgestemd om wie je daadwerkelijk bent en perfect geschikt voor de taak die ze moeten vervullen.

Besparen op eten, nog maar eens in de herhaling.

Alles wordt in een heel razend tempo duurder en de dingen worden nooit goedkoper, dus velen van ons moeten zich *nog meer( gaan aanpassen. We kunnen het nog prima betalen maar veranderen is beter om te doen voordat je met voldongen feiten wordt geconfronteerd, dus pas ik langzaamaan dingen aan.

Kleine voorbeelden: ik kocht eieren voor 70 kronen, nu zijn ze 79. Lijkt weinig maar het is 13% duurder ofzo. Makreel van 11 voor 16 kronen. Bijna de helft duurder. En zo is het met veel dingen. Supermarkten hebben leveringsproblemen met bepaalde zaken. Je moet oppassen dat je Noors vlees koopt en dat is vreemd, want Noorwegen is altijd heel fel geweest op het importeren van buitenlands vlees en dus ziektes en andere narigheid maar in Noorwegen is simpelweg te weinig. Of, de mensen eten te veel. Hoe dan ook.

Eten is iets waar mensen als eerste op besparen. Ja, het is makkelijk en het is zo’n groot deel van het leven dus ik snap het maar niet als je in een huis woont dat zes maten te groot is, er een nieuwe auto voor de deur staat en nieuwe kleding kopen een gewoonte is waar je maar niet mee kan stoppen. Niet als voeding de sluitpost is.

Ik ben erg blij met mijn zuinige vaardigheden, hoewel ik ze ook niet altijd gebruik. Ik gooi het nooit over de balk maar ik ben ook niet altijd even knieperig. Het is fijn om soms eens een ‘skolebrød’ voor de kinderen te kopen bij de bakker, om in het weekend te ontbijten met een croissant of om heel decadent drie bakjes aardbeien te kopen (en er misschien drie kunnen redden om zelf te eten, haha). Echter: weten dat dit luxe zaken zijn en geen noodzakelijkheden of een voorwaarde om ‘van het leven’ te genieten, is belangrijk.

We kunnen heel zuinig leven, als we willen, of moeten. Het is (nog) geen moeten, maar deskundigen waarschuwen al veel langer voor een ‘perfect storm’ als het gaat om stijgende voedselprijzen en eten moeten de meesten van ons toch op regelmatige basis dus wat dan, als ‘linzenschotel’ niet echt iets is waar je heel erg warm voor loopt?

Plan je maaltijden!

Wat mij betreft het allerbelangrijkste. Zonder planning vertelt te supermarkt of je lege maag je wat je in je karretje gooit en dat komt nooit goed.

Zelf maak ik niet een planning om elke dag te dicteren wat ik moet eten maar om te zorgen dat ik niet te veel koop. Als ik voor elke dag groenten bij een maaltijd plan, kan het gebeuren dat ik de bloemkool niet verwerk in soep maar roerbak of dat ik de spinazie in een smoothie verwerk in plaats van in de salade, maar ik heb niet aan het einde van de week een zak groene snot en een klonk met cultures in de groentenlade liggen omdat ik er niet aan toe kwam het op te eten.

Wees realistisch en koop geen goede voornemens

Het kan een goed gevoel geven om een groooote berg groenten te kopen maar ga je ze ook opeten? Af en toe iets nieuws proberen en crap vervangen door gezonde dingen is altijd een goed idee maar alleen als je realistisch bent en een plan hebt met hetgeen je koopt. Broccoli kopen als je walgt van de lucht maar het is zo gezond is alleen je geld weggooien.

Ik ken iemand die wilde paleo gaan eten en bestelde hop, vijf kilo amandelmeel. Slecht idee want je moet weten wat je ermee moet doen, weten dat het geen echte vervanging is van bloem, weten dat het heel veel kcal geeft en je het niet onbeperkt moet eten en weten gemalen noten lang in een hete oven zetten niet bijdraagt aan je gezondheid. Zulke dingen.

Daarom: plan je maaltijden. Wil je iets veranderen in je eetpatroon, zoek dan een recept dat erbij past. Wil je meer groenten en minder vlees eten, verminder dan de hoeveelheid vlees en vermeerder de hoeveelheid groenten. Of wees er creatief mee. Gehakt van wortels? Hamburgers of brownies van zwarte bonen? Het zijn hier succesrecepten.

Kies goedkopere producten

Ja duh Gerlinde. Dat weet iedereen die wel eens op geld let al lang. Ik snap dat mensen meer betalen voor biologisch maar als het gaat om gedroogde pasta, snap ik niet dat mensen kiezen voor de variant in blauw karton met een plastic raampje die vijf keer zo duur is dan de budgetvariant. Voor de prijs van een mango, koop je een kilo appels of bananen. In bevroren staat koop je vier keer meer spinazie of sperzieboon voor je geld.

Havermout koop je bijna niets, terwijl je voor de variant met wat rozijntjes of suiker, het tienvoudige betaalt. Havermout is voor veel mensen iets wat ze moeten ‘leren’ eten, een kwestie van willen. Ik heb een grote pot in de koelkast met havermout. Ik vul hem bij met water tot de havermout net onder staat. Het breekt fytinezuur af en maakt het makkelijker te verteren. Je kan het mengen door zuivel en het ‘afmaken’ met wat granola. Je kan er zelf granola van maken. Als je een beetje zout toevoegt aan warme havermout, smaakt het mijns inziens stukken beter. Er zijn een miljoenmiljard mogelijkheden. Er is zelfs een havermoutje-app voor moderne mensen.

Rijst in plaats van quinoa. Oploskoffie in plaats van Nes-whatever-cups.

Veel dingen geven ons het gevoel van luxe en luxe went snel. Maar gelukkig: minder luxe went ook snel. Wij menschen zijn zo ‘succesvol’ omdat we ons zo goed kunnen aanpassen en het meeste zit tussen je oren.

Ja en bonen en linzen. Je moet ervan houden. Ik ben geen fan. Ik heb wel wat op voorraad, voor nood en linzen om te kiemen bij wijze van ‘groente’. Ik weet dat het goedkoper is, ik weet dat mensen er gek op zijn. Linzen lust ik en eet ik geregeld, bonen vind ik samen met knolraap een van de (weinige) dingen aan het verkeerde eind van de ‘eetbaar-eten’ schaalverdeling.

Eet minder (vaak)

De voedselindustrie meent dat we drie gewone maaltijden en drie snacks per dag ‘nodig’ hebben en dan nog iets ’s avonds voor de gezelligheid ofzo maar dat is onzin. Als je je verdiept in intermittent fasting (alleen eten tussen bijvoorbeeld 12 en 20 uur), dan kom je erachter dat er enorm veel bewijs is tegen het opgedrongen idee van zo veel eten. We overvoeren onze spijsvertering stelselmatig met alle nadelige effecten van dien.

Je lichaam went vanzelf aan een ander patroon.

De helft eten van wat je wilde eten kan misschien niet altijd op maar zeker wel in het geval van ‘overbodige’ zaken. Een half bakje vla als dessert, de cracker waar je nog gewoon trek in hebt, in twee stukken breken, een kinderijsje in plaats van een grote softijs, een handje chips in plaats van zes, een beetje (en steeds meer) water bij je sap, smeer beleg minder dik….

Wen jezelf aan te stoppen met eten voordat je vol zit.

Vermijd afval waar mogelijk.

Eten weggooien is gewoon niet fraai. Van een gegrilde kip kan je een bouillon maken. Een slowcooker is trouwens ideaal voor het eetbaarder maken van ‘taai’ of minder gangbaar vlees. Groen van radijzen of wortels kan je ook voor van alles gebruiken. Van de schillen van (gewassen, biologische) aardappels kan je chips maken, of je kan ze in de tuin ondergraven en hopen op aardappelplantjes. Schillen van uien en uiteindes van prei en wortel kan je bewaren om later te gebruiken bij het maken van groentenbouillon. Van oud brood kan je soep, croutons of ‘armeriddere’ maken.

Dit zijn dingen die ik alleen doe in mijn zeer zuinige tijden maar daaraan ben ik inmiddels weer begonnen. Mijn kinderen eten elke sla als er croutons bij zitten, dus een win-win situatie.

Minder afval betekent dat je meer opeet en dat is goed.

Maak het zelf

Nogmaals: niet altijd het meest praktische maar als je geld wil besparen, wel. Niet in het geval van ketchup ofzo maar pannekoeken, soep en zulks is gekheid om kant en klaar te kopen. Je kan je eigen kant en klaar maaltijden maken en invriezen in het geval van tijdgebrek en last minute maaltijden. Je kan alles zelf maken: sambal, atjar tjampoer, pindasaus, pizza, kruidenmixen…. ik zoek gewoon het eenvoudigste recept als ik het voor de eerste keer maak en dan snap ik wat waarom gedaan moet worden en kan ik het de volgende keer wat ingewikkelder maken.

Conserveer het op tijd

Te veel van iets gekocht? Maak het in door te fermenteren of gewoon in een hete azijn-wateroplossing te stoppen. Normaal is inmaken een gedoe met steriliseren en pannen met kokend water etc maar wat ik doe als ik te veel dreig te hebben: ik maak de groenten schoon, zoek een goed inmaak-recept en maak het in voor in de koelkast. Stop groenten en smaaktoevoegingen in een stevige glazen pot, kook half azijn half water en overgiet met het hiermee. Laat afkoelen, bewaar in de koelkast. Na een dag is het al prima te eten.

De warmte, azijn en eventueel suiker of zout verlengen de houdbaarheid en als je het ingemaakte in de koelkast bewaart en binnen een paar weken opeet, is gewoon schoon werken genoeg om geen rare cultures te kweken.

Maak van ‘niet zeuren’ je motto

Voor jezelf en voor je kinderen. Vaak projecteren we onze eigen voor- en afkeuren op onze kinderen. En zijn we veel te veel toegeeflijk in het toegeven aan hun wensen. We zijn ook zo gewend om precies datgene, in die hoeveelheden te eten en drinken als we willen maar soms is het goed om even niet zo te zeuren. ‘Ik lust geen water’ valt in die categorie. Of: ‘ik houd niet van groenten’. Er zijn een miljard manieren om groenten klaar te maken, zeggen dat je het niet lust is gewoon luiheid.
Niet dat je in een constante staat van zelfontkenning moet leven, maar kom op 🙂 Net als ‘ik lust geen restjes’. Waarom lust je iets ’s avonds wel en ’s middags of de avond erna niet? Ik heb ook niet altijd trek in wat er over is maar och, eten is eten en het is waanzin het weg te gooien omdat mevrouw prinsesje er niet zo veel zin in heeft, vertel ik mezelf.

Desperate times, desperate measures.

We zitten niet in financiële problemen, gelukkig! Maar het is wel iets dat iedereen kan overkomen en dan zal je toch moeten doen met wat er is en zorgen dat je niet verder wegglijdt. Om dan vast te blijven houden aan luxe zoals duur vers fruit, verse bladgroenten, rood vlees… ik zou het zelf niet doen en kiezen om te redden wat er te redden valt. Dan maar een tijdje over op kool, wortels, aardappels, gehakt, uien, rijst, bonen, linzen, pindakaas, oploskoffie etc. En eten wat je nog hebt, ook al zijn het wellicht ongewone combinaties.

Natuurlijk is het belangrijk om jezelf ook wel iets te gunnen. In een moeilijke situatie ook nog eens zonder datgene doen dat je de dag of nacht door helpt, schiet ook niet op hoe goedkoop het ook is om het niet te doen: het maakt het uiteindelijk alleen maar moeilijker, tenzij je over onuitputtelijke wilskracht beschikt. Maar goedkoper en minder kan meestal wel, wellicht door je gewoontes te veranderen.

Het stoïcijnse idee spreekt me wel aan. Die stellen dat het prima is om van dingen te genieten, zo lang het je niet afhankelijk maakt. Je kan prima zo nu en dan taart eten, uitbundig dineren of genieten van goede wijn, zo lang jij de baas bent. Zo lang je weet dat je niet ‘lijdt’, op het moment dat het er niet is. Dat je ook gelukkig kan zijn met water, oploskoffie, met rijst met een eitje en havermout. Het moet geen voorwaarde zijn om het leven aangenaam te vinden want het doel van eten, is je lichaam voeden met goede dingen en niet je smaakpapillen strelen. Niet zelden gaan deze dingen ook absoluut niet samen 🙂