Inflatie, lekker boeiend en je eigen leven.

Foto door Min An op Pexels.com

Alles is zo heerlijk rustig nu. Lijkt zo heerlijk rustig. Ik kom zo min mogelijk onder de mensen, pluk de dag door vroeg op te staan -hoewel er nu eentje voorbij vaart met een motorboot met keiharde muziek…. om half acht ’s ochtends- en lees en kijk amper naar dingen die te maken hebben met actualiteiten. Maar ondertussen bereid ik me wel voor op wat er komt want de rust is schijn, daarvan ben ik overtuigd.

Het ergste wat je kan gebeuren als je je voorbereid is dat je… voorbereid bent. Het zal je leven niet redden maar het geeft net wel wat gemak, wat ademruimte in geval van nood.

tot de creditcard moet betaald…

Ja, schulden aflossen, het allerbelangrijkste als je het mij vraagt. Schulden maken je een slaaf. Net als leven als ‘iedereen’: strevend naar groter, nieuwer, mooier, meer, verder, hogerop, sneller… Wiens leven leef je dan?

Ik denk dat het nu van vitaal belang is, te weten wat je echt blij maakt. Er zijn tientallen studies die aantonen dat zelfs het winnen van de loterij, mensen niet gelukkiger maakt. In tegendeel. Te weinig geld om in de basis van je levensonderhoud te kunnen voorzien, dat maakt ongelukkig en gestrest maar meer dan nodig, net zo goed. Althans, het streven naar meer dan nodig (de essentiële zaken plus een beetje extra, voor het leuk, het gemak, comfort)…

Een leven dat draait om consumentisme, is leeg en zal nooit een vervullend leven zijn. Waarom zou je het überhaupt proberen? Als het ons gelukkig zou maken, zouden we na 70 jaar van meer meer meer en alles kopen wat onze hartjes begeren, toch dronken van geluk en met hartjes in de ogen rond moeten lopen?

Maar nee, in tegendeel. Nooit waren we zo ongelukkig, zo gestrest en zo totaal niet meer in staat om met tegenvallers, kritiek en verandering om te gaan.

Ik denk dat nu, vrijwillig, teruggaan naar een simpeler leven, een van de beste ‘verzekeringen’ is tegen komende economische malaise. Leer minder energie gebruiken want hoe rot deze prijzen ook zijn, klagen helpt ook niet.
Leer je favoriete gerecht van de Chinees thuis maken (deze recepten zijn vaak kinderlijk eenvoudig). Waardeer eenvoudig eten. Gebruik wat je hebt. Maak je huis schoon met water en azijn. Verkoop al je overbodige spullen. Beëindig je televisie-abonnement en wellicht ook je internet als je geen groot dataverbruiker bent: wellicht heb je genoeg aan data op je telefoon. Leer een aantal recepten maken met goedkope ingrediënten: kool, peulvruchten, uien, gehakt, rijst. Stel een budget in voor kleding, eten, communicatie.

Gebruik op wat je hebt, voor je nieuw koopt en koop spullen die zo duurzaam en veelzijdig mogelijk zijn. Koop tweedehands en koop functionele dingen: een warme plaid voor op de bank, een voedselthermos om granen, rijst en pasta in te koken met minimale energie, warme sokken, een goede winterjas en schoenen. Hergebruik glazen potten in plaats van ze te kopen. Schrap extra’s beetje bij beetje: stop met het kopen van accessoires, snoep en koek, plantjes puur voor het mooi (mooi en lekker kan ook!), van kleding die niet echt nodig is…. Waardeer je spullen, ook al zijn ze licht versleten, afgebladderd, verwassen…. Wabi sabi enzo.

Weet wat je zelf mooi vindt. Stop met het luisteren naar marketeers, advertenties, influencers… Blokkeer ze de toegang met adblockers, unsubscribe en ontvolg. Doe meer van wat je echt blij maakt, van binnen.

Je hoeft niet ‘up to date’ te zijn met alles. Je hoeft het nieuws niet te volgen. Je hoeft niet met mensen om te gaan die je energie kosten. Het is prima om een leven te leven waar de massa niets van begrijpt. Sterker nog: het zal je meer genoegdoening geven je eigen pad te volgen dan je hele leven het speelballetje te blijven van anderen.

Wil je je leven radicaal omgooien? Waarom niet. Als mensen dat niet accepteren, is dat hun probleem. Mensen maken zich overal druk om, wat anderen zeggen, wat anderen doen. Dan ga je naar de Aldi in plaats van de AH, de kringloop in plaats van het outletcentrum en stop je met leven voor de bühne. Als dat voor anderen dingen zijn die jouw waarde als mens bepalen, is het maar beter dat ze je niet meer moeten.

Als het te mooi lijkt om waar te zijn en je je afvraagt ‘waar mensen het van doen’, dan is de kans groot dat het allemaal niet zo mooi is als het lijkt, achter de vergulde deur. Stop met jezelf vergelijken met die mensen. En misschien hebben ze het allemaal perfect voor elkaar, zijn hun auto’s en boten en dure huizen hun eigen bezit. Fijn voor die mensen en niets meer dan dat.

Geen zin meer om met anderen dure uitjes te maken? Stop ermee. Klaar met de eeuwige uitwisseling van nutteloze cadeaus op verjaardagen? Stap eruit. Auto te duur? Doe hem weg en koop een kleine tweedehands. Laat het idee los dat je voor elke gelegenheid een nieuwe, passende outfit zou moeten kopen.

Waarom zou je je iets aantrekken van de mening van mensen, die je ook niet om advies zou vragen?

Altijd al willen emigreren? Maak er werk van zo lang het nog kan en je je huis voor goud geld kan verkopen. Als je zelf niet doet wat je wil, bepalen anderen wat je doet en dat is een recept voor ontevredenheid.

Besef dat er maar weinig is waar je controle over hebt en probeer dat te accepteren. Hoe moeilijk het ook is. Er zijn dingen die je wel in de hand hebt. Wat je eet en drinkt. Hoe gezond je leeft. Hoe je bent tegenover je kinderen. Hoe schoon je huis is en hoe netjes je kastjes. We kunnen allemaal een paar bakken met kruiden en bloemen planten. Hoe je je kleren opvouwt, je bed opmaakt aan het begin van de dag, hoe je je lichaam onderhoudt. Hoe je reageert (ik laat me soms nog te veel meeslepen, zeker als aan het einde van een lange, warme, luidruchtige dag mijn bandbreedte een beetje op is). Wat je achterlaat mocht je er *poef* opeens niet meer zijn. De aandacht die je geeft aan anderen. Hoe schoon je omgeving is.

Het is iets waar ik mezelf keer op keer aan moet herinneren. Als ik mijn dagen doorbreng met boos zijn op alles en iedereen -en er is genoeg waar ik boos over kan worden- dan geef ik dat andere te veel macht over mijn leven. En dat is niet hoe ik mijn korte moment op deze aarde in menselijke vorm door wens te brengen, uiteindelijk.

Waarmee ik maar wil zeggen: maak er iets moois van 🙂

Goedkoper koken, duurder leven

Het is raar weer. Het ene moment koud, dan weer heet. Als het ’s avonds enigszins aangenaam is -doorgaans trekken we na zessen allemaal weer een trui aan, ook al was het overdag 30 graden op de thermometer- worden we opgevreten door de knutten. Als je in het gras gaat staan, word je letterlijk aangevallen. Nu ik dit schrijf word ik ook al aangevallen en het is halverwege de middag. Het is een goed jaar voor prikbeesten.

Penger…

Ik ben de laatste tijd bezig om orde op zaken te stellen, financieel. Er was nog een belastingaanslag -aanslag is het juiste woord ja 😀 -, want geen schulden om van de belasting af te trekken. De restskatt van de auto die we importeerden viel hoger uit, ik kocht preps, zeven pallets met hout en meer dingen die nu eenmaal geld kosten.

Gelukkig komt er vakantiegeld aan en krijgen we Nederlandse BPM terug als we in Noorwegen de restskatt hebben betaald. Althans, als we geen komma verkeerd zetten op het formulier. En uiteraard pas na een maand of twee want zo rolt de belasting.

Ik vind het echt geen slecht idee om de auto weer te verkopen. Vermoedelijk kunnen we hem voor een goede prijs kwijt en dan hebben we weer een fatsoenlijke buffer. . Dat hebben we nu niet en dat geeft me onrust. Hebben we alleen -wederom- geen gezinsauto.

Voedselverwerking

Gisteren heb ik alles dat we in de koelkast hadden liggen, verwerkt. Er ligt niets in de groentelade te slingeren, er zijn geen restjes waar iets mee moet anders dan gewoon in een pan of kom ‘gooien’… Ik maakte van alles:

  • Twee broden gesmeerd door de kinderen hun lunches van de week.
  • Groenten voorgesneden.
  • Een heel lekkere Thaise taugésalade gemaakt (ik deed er komkommer zonder zaden en pulp bij en liet de peper achterwege i.v.m. de kinderen)
  • Twee bollen knoflook geperst en in de olie, gember geraspt in olie, zodat ik niet naar de poederversie grijp.
  • Nasi voorbereid: ui en knoflook, ei en ham bakken, rijst koken.
  • Bacon gebakken, voor in een salade of pasta carbonara.
  • De ‘extra’s’ voor een salade gemaakt: croutons, gehakte noten, watermeloen en feta, er hoeft alleen nog salade uit de tuin bij.
  • Havermout voor mij: rode bessen, havermout, water en kulturmelk.
  • Restjes kaas geraspt voor over tortilla’s of op focaccia.
  • De jongen maakte van overrijpe bananen bananenbrood in de airfryer.
  • Chinese tomatensoep gemaakt.
  • Croutons gemaakt van de kapjes van het brood.
  • IJs van rijpe banaan, aardbeien uit de vriezer en slagroom.

Nou ja, zulke dingen. Ik vind het altijd fijn als er geen losse eindjes in de koelkast liggen en het is zo makkelijk voor de komende week. Die wordt druk want een oud-collega uit Nederland komt logeren en vrienden die uit het durp verhuisd zijn komen ook eten en logeren, de kinderen hebben afwijkende schooltijden en donderdag hun laatste schooldag en er is nog een afsluiting van de jongen zijn klas: die gaat na de vakantie naar de ungdomsskole.

Koken in een thermosfles

Ik zocht dingen om geld, energie en gedoe te besparen en kwam op het magische proces van thermos-cooking. Wat je doet: je warmt de thermosfles op met kokend water. Na een paar minuten doe je het water terug in de waterkoker, je doet havermout (of rijst, of quinoa, of tarwekorrels, of pasta, of linzen) in de thermos, voegt de benodigde hoeveelheid water toe en laat het staan. Havermout heeft maar even nodig, quinoa langer en rijst nog langer. Er zijn genoeg goede recepten met de juiste verhouding out there.

Er zijn ‘thermosflessen’ speciaal voor voedsel met een wijdere bovenkant. Ik maak nu op die manier de havermout van de jongste twee. Ze eten het direct uit de thermos en behalve een halve liter water koken, kost het me geen stroom of extra afwas en dus minder geld. Bovendien: eten laten overkoken of aanbranden is praktisch onmogelijk. Ideaal!

Frugal Inspiratie

Soms kom je een website op YouTube-kanaal tegen dat gewoon ‘resoneert’ en dat had ik met Rowena Marie. Frugal financial minimalist, of iets dergelijks.

Ze leven minimalistisch en geven weinig uit maar ze woont niet in een lege ‘pod’, zoals sommige minimalisten. Dat is ook wel een verademing. Ze heeft bijvoorbeeld gewoon een potje met *verslikt* MEERDERE balpennen! En levende boeken. Bloemetjes.

Ze eet al jaren ‘plant based’ en hoewel ik weet dat mijn lijf vegan echt geen goed idee vindt, heeft ze enorm veel appetijtelijke en super goedkope vegan recepten en tips om heel goedkoop te eten die ik echt wil gaan maken met mijn voorraad kikkererwten en linzen.

En deze, Arrow Hill Cottage. Vooral over minimalisme en lezen zonder gedoe.

Weg met nog meer slechte gewoontes…

Ook had ik besloten om ’s avonds geen wijn meer te drinken. Het is een gewoonte en geen een die veel positieve effecten sorteert. Mijn zelfgemaakte wijn heeft weinig alcohol, ongeveer 7% maar wat is het punt? Het smaakt me minder lekker dan dat glas om half vijf ’s avonds (ik typte ’s ochtends… nee, dat niet hoor!) en gratis is het ook niet. Ik houd het nu bij het glas dat me echt plezier doet en dat is dat aan het einde van de middag, met een liflafje en een boek erbij, met de man naast me.

Energiebla deel 973

Ondertussen stijgt de energieprijs hier naar 650 øre per kWh op sommige tijden, zoals morgenochtend. Boven de 80 øre wordt 80% gecompenseerd door de overheid maar dat maakt het in het stroomafhankelijke Noorwegen nog steeds niet goedkoop.

Het enige waar we nog echt op kunnen sparen, is -naast het afschaffen van het aquarium- het uitzetten van de warmwaterbereider. Die staat al lager, op 62 graden. Ik zou het niet zo’n drama vinden, de man echter vindt het het nog wel waard en ik snap dat hij na een dag hard werken een warme douche wel waardeert.

Ik wil nu proberen om hem alleen in de middag te laten verwarmen, zodat er ’s avonds warm water is. ’s Nachts en overdag hoeft er geen paarhonderd liter warm te worden gehouden.

Ik wist wel dat mijn zuinige skillz ooit een keer echt van pas zouden komen 😉 En bijleren voor we ze echt nodig hebben, zo licht mogelijk leven en ondertussen genieten van alle goede dingen, de enige echte voorbereiding.

Verkoop al de dingen!!!

Mijn favoriete doemprofeet Dan, van I Allegedly… Hij is lief voor dieren en dan vind ik iemand al snel aardig… Ik luister graag naar hem. Hij bespreekt allerlei slecht nieuws. Ieder zijn hobby 😉 Ik moest lachen om zijn laatste nieuwsbericht.

Hij sprak in zijn laatste video over dat mensen zichzelf helemaal klem lenen, net voor de enorme recessie aanbreekt. In Nederland werd ons eerste echte huisje dat we toen voor 94.000 euro kochten in 2002, onlangs voor meer dan het dubbele verkocht. Leuk, maar het blijft een scharrig jaren dertig huisje van 81m2. Wat een geld! Dat is twee ton als het niet heel ver boven de vraagprijs is gegaan (de koop was in twee weken na het te koop zetten beklonken).

Hoor nu eens wat hij zegt 🙂 Een pleidooi voor je leven zo licht mogelijk maken om de storm beter te kunnen doorstaan.

Nu is een goede tijd om al je overbodige meuk te verkopen en iets van waarde te doen met het geld dat je ermee verdient.

Je kan het gebruiken om je schulden af te lossen, zilver te kopen, om je hypotheek versneld mee af te betalen en met zo veel minder spullen kan je wellicht kleiner wonen, een deel van je huis verhuren…. Je zou er wat voorraad van kunnen kopen van de dingen die echt belangrijk zijn voor je. Eten, ofzo. Ik noem maar een dwarsstraat 😉

Nu hebben mensen over het algemeen nog wel geld voor gekke dingen. Dat er vervelende dingen komen en dat we niet ‘terug naar normaal’ gaan is iets dat bij het grote publiek nog niet echt is doorgedrongen.

Dingen als een motor, een camper, een incourante collectie van wat dan ook, dingen die elke keer weer tijd en geld kosten om te onderhouden maar niets opleveren, een dure telefoon of alle voorgaande telefoons die je hebt geupgrade terwijl ze nog functioneerden, oude fietsen (even (laten) nakijken, smeren en wassen en verkopen!), ongebruikte meubels, waardevolle kleding of pakketten met ‘gewone’ kleding, skispullen, duikapparatuur en al die andere in vergetelheid geraakte liefhebberijen waarvan de fysieke spullen staan te verstoffen….

Je kan het maar kwijt zijn en je kan het geld maar hebben.

Weg ermee 🙂

Hier eraf, daar erbij.

Foto door Alex Fu op Pexels.com

Het vervelende is dat de gewone dingen steeds minder betekenis lijken te krijgen in het licht van wat er allemaal gebeurt. Wat hebben ze nu weer verzonnen om de massa in de gordijnen te krijgen? A ha. Het is zo heerlijk om het mainstream nieuws te negeren, het nadeel is dat ik de mensen nog minder begrijp dan ik al deed en weinig anders meer kan doen dan in lachen uitbarsten als ik er dan een keer wat van meekrijg.

Maar dat hindert niet. Ik zorg dat mijn eigen zaken op orde zijn. En dat zijn ze. Een nadeel is dat het spaargeld in de orde zit, maar dat komt ook wel weer goed.

Ik heb nog meer eten besteld, het meeste decennialang houdbaar, mits goed bewaard. Mezelf voorzien van duurzame leggings. De garderobes voor de kinderen op orde voor nu het komende jaar. 4000 liter berkenhout besteld voor het komend stookseizoen. Ik kocht een interessant apparaat, voor het voorkomen van ziektes en ontgiften van het lichaam.

Ik denk dat angst een slechte raadgever is en echt, ik lig nergens wakker van maar ik denk dat deze man een goed punt heeft. Noorwegen heeft een heel slecht uitgangspunt als het gaat om voedselvoorziening: veel vruchtbare grond is bebouwd met huizen of industrie, Noorwegen importeert ca. 70% van zijn voedsel uit het buitenland en prijzen voor grondstoffen zijn gemiddeld met 300% gestegen. Ik meen dat Noorwegen 3,5% ‘dyrkbar jord‘ heeft, waarvan 6% dan geschikt voor granen. Niet dat we met alle geweld granen moeten eten, maar toch wel iets

Ik doe wat ik kan doen en verder is het buiten mijn macht om er iets aan of tegen te doen en moeten we maar afwachten welk lot de schikgodinnen voor ons gesponnen hebben.

En dan is het nu weer tijd voor…. niets kopen! Oooh, joy!

Na een periode van dingen kopen -nodige dingen-, is het zo heerlijk om weer rust te hebben.

De rust van niets hoeven kopen maar ook de rust van toekomstbestendig zijn. In elk geval voor een tijdje.

Ik weet niet hoe lang ik ‘niets’ ga kopen, maar mijn voornemen is om In elk geval tot de kerst te doen met wat ik heb. Tegen die tijd zien we wel weer verder, of er moeten echt heel vreemde dingen gebeuren. Wat is ‘vreemd’ tegenwoordig he?

Niets kopen maakt me creatief. En blij. En kalm.

Echt, ik zou het liefst alles wat ik heb opgeslagen en bewaard (kinderkleding, laarzen op de groei voor de jongen, eten, olielampen en lampenolie, kaarsen) doneren en gewoon weer mijn oude manier van ‘pas kopen als ik het echt nodig heb’ in ere herstellen, ondanks dat wat er ligt, slechts de basisbehoeften dekt en niets frivools of overbodigs bevat. Maar dat is geen optie momenteel.

We doen het er maar mee he?

En dan ga ik straks maar eens fijn på tur, mijn vriendin M. komt langs en dan kunnen we gezellig zevenblad en wilgenroosjes plukken, want eten uit de natuur is goed.

Doei!

Lichter.

Foto door Ben Mack op Pexels.com

Lichter ‘journalen’

Het is toch zo’n heerlijke dag vandaag. Ik was weer lekker vroeg wakker om 7 uur eruit. Eerst een uurtje alleen met mijn gedachten. Ze op papier zetten helpt me om ze te ordenen. Ik schrijf ze nu gewoon op een los vel en tegen de tijd dat iedereen wakker wordt, gooi ik het blad in de kachel. Geen zorgen om een dagboek met diepe (of gênant ondiepe) gedachten dat door derden gelezen kan worden. Net zoals op mijn blog, heb ik toch nooit de behoefte terug te lezen wat ik eerder heb geschreven.

Lichter koken

Het is weer barbecuetijd…. zo heerlijk makkelijk. Ik snijd groenten en zet ze met een scheut olijfolie en kruiden in een pan. Als we gaan eten, rijg ik ze aan een spies en gaan ze, samen met een paar hamburgers of sateh op de grill. We kopen vlees van Fritt & Vilt en dat komt van varkens die in de bergen rondscharrelen, van biologische kippen, wild en van dieren van hobbyboeren. Eens in de maand krijgen we een pakket van zo’n zeven kilo. Inmiddels zit de vriezer tot zijn nek toe vol want we zijn geen enorme vleeseters…

Lichter opmaken

Na mijn experiment met minder douchen en stoppen met het gebruik van micellair water, shampoo en zeep, was het tijd om weer aan mijn eigen gezicht te wennen. Ik gebruikte bijna altijd wat oogschaduw, eyeliner, lippenstift, mascara en wenkbrauwpotlood maar besloot om ook dat tijdelijk (?) te beperken tot de laatstgenoemde twee producten. Gewoon, omdat ik wil weten dat ik het niet mis als ik het niet gebruik.

Lichter kleden

Langzaamaan verandert ook wat ik draag. Ik heb en draag vooral jurken en rokken met daaronder panty’s. Ik heb een aantal panty’s dat ik al drie jaar heb en bijna wekelijks draag, gewoon van de supermarkt. Helaas is die soort niet meer te krijgen en beginnen ze nu toch een voor een de geest te geven.

Goede panty’s (lang meegaand, brede band aan de bovenkant, dik genoeg voor in de winter, lange benen, comfortabel) heb ik nog niet kunnen vinden….

Met het oog op duurzaamheid en warmte, heb ik daarom een drietal leggings gekocht (GAP pure body leggings). Mijn knielange jurken vind ik niet mooi met leggings, maar de man wilde graag mijn jurken iets korter maken, zodat ze beter staan boven leggings.

Leggings zijn ideaal, zeker voor hier. Warm, comfortabel, ze passen netjes in mijn laarzen dus worden niet baggerig van het bos of nat van sneeuw of regen, ze wegen niets, zijn klein, ze hebben geen vervelende ritsen of knopen, ze zakken niet af en knellen evenmin.

Lichtere inventaris

Ik declutterde nog een aantal dingen. De spiegel uit de slaapkamer bijvoorbeeld, doet niets anders dan stof verzamelen. Ik weet dat alles wat ik in mijn kast heb hangen, me fantastisch staat 😉 dus ik hoef mezelf niet elke morgen vanaf 7 verschillende hoeken te bekijken en me af te vragen of die broek mijn kont dik doet lijken etc. Oh, wat fijn! De spiegel is dus weg.

De laatste spullen van mijn ouders, die toch niet meer komen.

Met de tijden die we tegemoet gaan is het soms verleidelijk om die dingen te bewaren, voor het geval dat. Maar we hoeven geen twee baardtrimmers, drie scheermessen, nog een steelpan, sodastream, twee nagelscharen, wijnglazen, een stapel te grote t-shirts en meer van dat.

Ik kies liever voor de lichtheid van weten dat ik alleen heb wat ik nodig heb en dat wat ik heb een aardig tijdje mee kan. Ik geef nu liever weg wat we niet gebruiken, dan het te bewaren voor ‘ooit’.

Als ik er nu iemand een plezier mee doe, hoeft er nu iemand geen kleding, spiegel, baardtrimmers of wat dan ook te kopen. Ik hoop dat me een beetje karmapunten geeft voor het geval ik zelf eens om iets verlegen zit 😉

In elk geval geeft het me nu een gevoel van kalmte en dat is onbetaalbaar.

Over kamelen vastbinden.

Er komen veel enge dingen op ons af. Wat als de winkels straks echt bijna leeg zijn en wat er ligt, amper te betalen is? Als de benzine echt naar de 30 kronen per liter klimt? Wat als, wat als. Er wordt veel aan gedaan om de massa bang en dus kneedbaar te maken. Terrorisme. Koude oorlog. Weer Rusland. Virus zus, virus zo. Klimaatverandering. Virus.

Foto door Pixabay op Pexels.com

De meesten kiezen ervoor om de informatie tot zich te nemen, de adviezen van de alwetende en goedbedoelende overheid op te volgen en iedereen die wijst op de echte gevaren uit te maken voor gekkie.

Told you so, told you so!

‘We’ zeiden dat er een voedselcrisis werd gecreëerd en mensen wilden het niet geloven. Dat de prijzen voor brandstof en energie de pan uit zouden rijzen. Dat die prikken misschien niet helemaal veilig en effectief waren. Dat de covid-restricties bij wet zouden worden vastgelegd. Dat er een digitale ID / coronapas zou komen en dat die zouden blijven. Dat dit de opmaat was naar een wereldregering met ongekozen ‘leiders’, die alle landelijke democratieën (eh) zou overrulen en kijk nu eens waar we zijn.

Ontkenning

Realistisch zijn is niet hetzelfde als pessimistisch zijn. Veel van ons worden gezien als pessimistisch, somber, spelbrekers, negatievelingen… Alleen omdat we spreken over thema’s die door anderen als moeilijk worden gezien en daarom vermeden worden.

Het begint

Veel mensen weten het wel, diep of niet zo diep van binnen. Maar dat durven onderkennen, dat is een heel ander verhaal. Want het is nogal wat. Dingen waar andere mensen tien jaar -en velen nu twee jaar- over hebben gedaan om te verwerken, moeten mensen straks in een paar maanden doen. Het is een verdedigingsmechanisme van de hersenen, die blinde ontkenning.

In Noorwegen moeten de boeren al dieren slachten, omdat ze ze simpelweg geen eten meer kunnen geven. (Noorwegen importeert heel weinig voer omdat ze daarmee ziektes importeren, het totale antibioticaverbruik in Noorwegen is voor 90% voor mensen en slechts 10% voor dieren). In Amerika worden voedselfabrieken en distributiecentra in de brand gestoken.

Als er ooit een goede tijd was om je vakantie te laten schieten en wat extra eten op de plank te zetten, dan is dat wel nu. Als ik ooit zou willen dat iedereen me over een jaar uit gaat lachen met mijn gekke ideeën, is het ook wel nu.

Wat ik dacht

Ik had wel gedacht dat mensen de leugen zouden doorzien, een jaar of twee geleden. Is niet gebeurd. Ik dacht dat er maar weinig zo gek waren om zich met experimentele mRNA-rommel in te laten spuiten tegen een ziekte die bij de meesten een beetje keelpijn en een hoestje geeft. Ik had gedacht dat artsen zelf wel de wel werkende, veilige generieke medicijnen zouden voorschrijven. Ik had gedacht dat ouders hun kinderen zonder mondkapje naar school zouden sturen en massaal zouden opstaan tegen de idiotie. Ik had gedacht dat mensen meer zelf zouden doen, hun lokale boeren zouden steunen en zich voor zouden bereiden op mindere tijden. Ik had gedacht dat iedereen massaal de middelvinger op zou steken voor die covidpass.

Het is toch minder goed gesteld met mijn mensenkennis dan ik dacht. Of misschien hoopte ik het alleen maar. Zoals de man dan zegt: ‘je weet toch zelf ook hoe dom 95% van de mensen is?’ en daar heeft hij een punt.

Maar bind je kameel vast

Mijn punt: ik heb niets met die 95% maar ik zie de mensen ook liever niet lijden. In elk geval hun kinderen niet. En nu denk ik… eigen schuld als het straks allemaal zo blijkt te zijn. Ik hoop van ganser harte dat het ons bespaard blijft maar zoals moslims schijnen te zeggen: ‘vertrouw op God, maar bind wel je kameel vast’.

Ik zou wensen dat iedereen zijn kameel stevig vastbindt nu er nog kamelen zijn om vast te binden.

Omgekeerd preppen.

Foto door Tom Fisk op Pexels.com

De ernst van de situatie begint steeds beter door te dringen bij me en ik moet zeggen: ik word er niet vrolijk van. De overheid zelve hier waarschuwt voor ‘matkrise’… ‘Mat’ is voedsel. Onder druk van de EU heeft Noorwegen in 2003 zijn voorraden voedsel en medicijnen moeten opgeven, de lege graansilo’s zijn omgebouwd tot deprimerende studentenwoningen, of iets… kunstzinnigs ofzo, zoals in Kristiansand.

Er lijkt nog weinig aan de hand, de prijzen zijn nog niet keihard gestegen maar we moeten onthouden dat we nu leven van de oogst van vorig jaar, toen een liter benzine de helft tot tweederde kostte van wat het nu kost en grondstoffen voor de landbouw nog voor enigszins normale prijzen over de toonbank gingen. Toen een kWh 15 øre kostte, en geen 268.

Dus ja, preppen doe ik absoluut. Voor iedereen die zo naïef is om te denken dat de overheid ze wel komt redden: als de overheid niets meer uit te delen heeft, naar wie ga je dan? Je buren of familie die je nu verkettert of uitmaakt voor wappie, paniekzaaier of egoïst?

Ik kies ervoor om wat ik nu over heb, om te zetten in zaken die we in de toekomst toch wel nodig zullen hebben. Zal het uiteindelijk nuttig blijken te zijn geweest? De toekomst zal het leren, in elk geval nuttiger dan je in slaap laten sussen.

De belangrijkste dingen, water, voedsel, warmte, daar moeten we op focussen. Net zoals iets weten over genezing en ziekte, voeding en oogsten uit de natuur.

Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om me van zo veel mogelijk ballast te ontdoen om plaats te maken voor wat echt belangrijk is. Letterlijk. En nog meer dan anders.

Maar ook: zorgen dat ik (nog) minder heb waar ik me aan vast wil houden.

Bepaalde gewoontes, comfort, ondeugden…. Ik heb het echt liever aangenaam dan koud, drink liever wijn dan water om half vijf ’s avonds en eet liever tapas dan koolraap maar voor mijn eigen gemoedsrust is het beter te beseffen dat er een gerede kans is dat ik het straks meer van het laatste en minder van het eerste is.

Ook geestelijk. Soms vind ik het lastig om me dingen niet aan te trekken maar wat heb ik aan al dat ge-aantrek? Werkelijk niets. Sterker: het werkt tegen me. Dus ook dat zijn dingen die ik moet laten gaan.

Ik sta versteld van de deugmensen die nog steeds niet (willen) zien wat er gaande is. Die hardnekkig weigeren de ‘complottheorieën’ te accepteren, die we een voor een waar zien worden.

Je hoeft je echt niet bezig te houden met HAARP, reptilians en Epstein om te beseffen dat er iets niet in de haak is: er wordt een schaarste gecreëerd die ons komend seizoen op zal breken. Wat we nu eten, is de oogst van vorig jaar. Misschien valt het mee, misschien valt het tegen maar waarom zou je erop gokken dat het meevalt?

Ruimte maken voor de dingen die belangrijk zijn, deed ik nog nooit zo letterlijk.

Ik kan ook steeds slechter tegen ‘ruis’. Tegen afleiding. Tegen dingen die mijn tijd innemen zonder iets toe te voegen. Het idee dat ik voor spullen moet zorgen die mijn kostbare fysieke en mentale energie opgebruiken, staat me steeds meer tegen. Ik wil me in zware en donkere tijden licht voelen. Zo licht mogelijk en dat doe ik door dingen overboord te kieperen.

Hoe minder je nodig hebt, hoe vrijer je bent.

Als je aanwent om redelijk comfy te zijn met 16 graden in huis, scheelt dat 5 graden extra opwarmen en betalen. Als je zorgt dat je per seizoen een paar schoenen nodig hebt, scheelt dat geld, tijd en ruimte voor het onderhouden van de andere zes paar. Als je douchegel, bodylotion en elke dag lang warm douchen laat voor wat het is, is het geen probleem voor je als die dingen opeens niet meer zo vrijelijk beschikbaar zijn.
Als je went aan een derde minder kcal eten dan scheelt dat een derde aan extra voedsel nodig hebben.
Doe als de mensen hier tot een paar decennia geleden nog deden en leef in de koude maanden in de keuken en verwarm alleen daar.
Wen af van de gewoonte om elke dag vlees te eten. Besef dat je met een garderobe met twee broeken en twee truien, ook de winter doorkomt.

Verander nu, voor je straks echt moet.

Maak letterlijk ruimte voor wat echt belangrijk is maar combineer voorbereid zijn met plezier in het leven, ook al moet je je gewoontes aanpassen aan de nieuwe realiteit. Zie leven met minder als leven met meer helderheid, betere prioriteiten, meer kalmte.

Belangrijker dan een kelder vol met blikvoer is beseffen dat je lichaam gemaakt is voor tegenslag. Dat je gezonder bent als je niet vijf maar per dag eet maar dat twee keer ook voldoet. Dat je lichaam zich aanpast aan lagere temperaturen, lang lopen, meer fysieke arbeid, ander voedsel.

Laat gaan wat je gewend was, in plaats van er wanhopig aan vast te houden.

Hoe we ons voorbereiden op inflatie

Foto door Pixabay op Pexels.com

De laatste tijd zijn we extreem zuinig. We kopen nauwelijks nog wat. Uitgaven die eraan komen, heb ik begroot en zijn eenmalig.

Overal om ons heen zien we de wereld zoals we die kenden instorten. De betrouwbare voedselvoorziening, de overheid die voor je zorgt en betaalbare luxe zoals benzine, electriciteit en water.

Oh help, doom & gloom.

We kunnen niets anders doen dan ons aanpassen. Boos worden kost alleen maar energie en met al die negatieve vibraties schieten we niets op. Was het maar zo, het zou opluchten als we De Schuldige gewoon zouden kunnen berechten maar het is een veelkoppig monster: WEF, EU, WHO, Centrale Banken, Vanguard & BlackRock, de waardeloze dollar, oorlogen en zij die daar van profiteren en alle minions bij de overheid die braaf doen wat hen gevraagd wordt, want die moeten ook de hypotheek betalen.

Anyway, wat we doen.

Energieverbruik minimaliseren. De vaatwasser doet niet veel, de droger is al maanden werkeloos. Wassen doe ik doorgaans met koud water, of op 20 graden. We gebruiken lichtsnoeren van 1,5 watt en samen met twee sfeervolle zoutlampen is dat de enige verlichting die we hebben ’s avonds. Ik douche tweemaal per week kort voor wat noodzakelijk onderhoud (haren wassen, ontharen). De was droog ik boven de kachel, of aan een droogrek buiten. Koffie giet ik na het zetten over in een thermosfles (een goedkope mintgroene van ikea. Ik heb te veel ikea)
We gebruiken dunne hamamhanddoeken die supersnel drogen en amper plek innemen in de was. We hebben er een per persoon.

Ik eet nauwelijks nog vlees en zuivel en ben sowieso geen grote eter. De grootste eter is mijn dochter van 14. Ik heb geen idee waar ze het laat. De man en ik ontbijten zelden, ik soms met iets kleins. Wat ongezouten boter of kokosolie in de koffie geeft ook een verzadigd gevoel.

Mijn twee kleinsten zijn gelukkig met havermout elke morgen. De man eet door de weeks op werk, wat hem 200 kronen per maand kost.

We kopen geen frisdrank, vruchtensap, chocola, snoep (alleen voor speciale gelegenheden), speciale schoonmaakmiddelen (alles kan met microvezel en afwasmiddel), kant en klaar, speciale vleeswaren, zuivel behalve biologische volle melk, ontbijtgranen anders dan simpele muesli, zoutjes (chips voor in het weekend in de aanbieding, dat wel) en duur exotische fruit of groenten.

Bijna elke maaltijd wordt opgevuld met kool, wortel of ui. Als ik vulling maak voor wraps, bak ik eerst een berg gesneden ui, knoflook en geraspte wortel met de kruiden en daarna bak ik het vlees. Dat geeft me het dubbele volume. Ik kook van zulke gerechten vaak dubbele batches voor in de vriezer. Ik gebruik meer dingen als rijst (we zijn allemaal gek op rijst) en pasta (ik vervang het door gesneden kool).

Ik ben gestopt met het gebruiken van micellair water en crèmes en ik merk eigenlijk weinig verschil. Mijn kin is wat rustiger qua vlekjes en ik heb het idee dat mee-eters minder worden. Geen megabesparing maar alles wat je niet nodig hebt, is mooi meegenomen. Ook gebruik ik geen shampoo meer, ik was mijn haar eens in de week met kaolin-klei of alleen water en dat werkt prima. Geen zijdezacht maar maar ook geen vet haar meer.

We hebben een auto gekocht uit Nederland, eentje waar de man nog het meeste zelf aan kan doen. Per saldo goedkoper en bovendien: roestvrij!

Voor woon-werk verkeer hebben we een tweedehands hybride VW Golf die precies de afstand werk-huis op de batterij doet. Mocht de batterij iets gaan mankeren, dan denk ik niet dat we die laten vervangen. ZO ongelofelijk slecht voor het milieu. (echt, het belachelijke idee dat alles electrisch = milieuvriendelijk is naast die bloedklontinjecties de grootste ‘scam’ van deze tijd!)

Voor ik boodschappen doe maak ik op wat we nog hebben of ik pas het in gerechten die ik volgende week wil maken. Voor mij werkt heel strikt maaltijdplannen niet, maar als ik een globaal idee heb van wat ik wil maken (minstens vier maaltijden per week kan ik met mijn ogen dicht maken, geen giswerk daar) koop ik niets te veel.
Ik heb nu wat vergeten tomaten en champignons liggen, die bak ik straks met wat knoflookpoeder en oregano en dan gaan ze door de pastasaus die ik heb ontdooid. Weggooien hoeft niet!

Andere dingen deden we toch al niet.

Uit eten: de beste manier om geld weg te gooien. Wat is de lol van doorgaans slecht bereid, overprijsd eten eten waar je om moet vragen, waarvan je maar moet afwachten wat erin zit aan rotzooi-ingrediënten, wat mensen naar je toe moeten komen brengen en waarbij je aan het einde moet vragen of je de (gigantische) rekening mag? Wat is dat met mensen dat ze zo graag bediend worden?

Op vakantie gaan. Lang deden we het zelden, want te veel te kleine kinderen. Toen kwam het hele covid-geëtter en nu wordt het allemaal zo snel duurder dat er weinig overblijft om elders te spazieren. Gelukkig wonen we ‘op vakantie’.

Funshoppen. Fun en shoppen zijn twee woorden die niet bij elkaar in een zin, laat staan in een woord zouden moeten mogen staan. Hoe verveeld en oncreatief ben je, als shoppen je hobby is?

Uitgaan, afgezien van de jaarlijkse Viking Markt op de nabijgelegen Viking-nederzetting in Høvåg.

Sporten. We gaan wel een paar uurtjes wandelen, bedankt.

Tv kijken, op een scherm met een abonnement enzo. Op zo veel manieren nutteloos.

Er zijn zo veel dingen die we niet doen.

Wat we zouden kunnen doen – als het echt moet.

We hebben altijd nog een groot aquarium dat weliswaar geen enorme stroomverbruiker is maar toch… We zouden dat weg kunnen doen.
De tweede auto zou weg kunnen, maar dan hebben we geen auto meer voor het hele gezin en moeten we dingen als boodschappen doen plannen rond de tijd dat de ene auto hier voor de deur staat, of de man moet op weg van werk boodschappen halen. (wegenbelasting is 350 euro per jaar, ongeacht de grootte van de auto)
De oldtimer zou weg kunnen maar dat project nadert zijn voltooiing en het is het enige waar de man geld aan uitgeeft. Toch, mocht het nodig zijn, kan dat altijd nog.
Ik zou buiten kunnen koken op gesprokkeld hout.
Mocht benzine echt naar de 50 kroon per liter gaan, dan kan de man wellicht een paar dagen per week met zijn werkgever meerijden die in het zelfde dorp woont als wij.
Rijst en bonen ons standaard avondeten maken 🙂 (hoewel, zo erg is dat niet)

Het is altijd handig om te bedenken wat je zou kunnen doen, als het echt moet. De dingen niet als een complete verrassing laten komen omdat je nu je kop in het zand steekt en denkt dat het wel over zal waaien. Dat doet het niet, helaas.

Veranderen voordat je moet veranderen en ballast overboord gooien is de beste en enige manier om te blijven drijven!

Foto door Anatolii Kiriak op Pexels.com




Manieren om minder te consumeren

Foto door Pixabay op Pexels.com

Bijzonder dat zo veel mensen compleet overvallen door de stijgende prijzen. Die zagen we niet aankomen. Het is niet makkelijk en mensen die al op een minimum leven hebben niets aan wat ik schrijf maar er zijn genoeg manieren om deze prijzen op te vangen. Voor nu in elk geval.

Spaarzaamheid. Ik vind het Engelse ‘thrift‘ mooier, maar vooruit. Spaarzaamheid. Consumentisme, waar we mee zijn opgegroeid en wat ons alle dagen volledig omringt vertelt ons dat we onze problemen alleen kunnen oplossen en onze wensen alleen kunnen vervullen met geld uitgeven en dat is uiteraard onzin.

Mensen die niets kunnen, zijn ‘beter’ voor ‘het systeem’ dan mensen die hun kleding repareren in plaats van weggooien, voorgekookte rijst vervangen door aardappels van eigen bodem (en chips bakken van de schillen) en wennen aan een lagere temperatuur in plaats van de klagen over de energieprijzen met de kachel op 22.

Spaarzaamheid maakt creatief. Consumentisme is saai, eentonig, ongeïnspireerd.

Minimalisme. Minimalisme gaat een stap verder door alle bezittingen en ‘noodzakelijkheden’ in twijfel te trekken. Heb ik het echt nodig? Voegt dit ding echt iets toe in mijn leven?

Nee, natuurlijk niet. Als de basisbehoeften zijn vervuld, voegt meer dan dat echt heel weinig tot niets positiefs toe, een echte hobby of liefhebberij daargelaten.

In plaats van wat we willen zo goedkoop mogelijk te verkrijgen, kiezen we ervoor om erop neer te kijken, het te negeren en ons eigen geluk te maken met minimale middelen.

Je leert te houden van de lege ruimte in je huis, in je kasten en je agenda. Met lege handen bij de kassa van een winkel komen is geen gemiste kans maar een bevrijding. Iets niet nodig hebben of je kunnen ontdoen van een daarvoor noodzakelijk lijkend ding, een kleine overwinning op de cultuur waarin we leven.

Genieten van de kleine dingen. Een vermogen dat veel mensen niet hebben…. hoeveel mensen zien grappige vormen in wolken? Horen de eerste merel weer zingen zo in februari? Kunnen kijken naar een kevertje in het gras of de drukte van een spinnetje dat zijn web weeft? Hoeveel mensen hebben plezier in het drinken van een glas water? Het meeste gaat op de automatische piloot, altijd op zoek naar groter, beter, meer en nooit waarderend wat vlak voor de voeten ligt aan moois. Als we spaarzaamheid en minimalisme omarmen, vinden we lege ruimte en in die lege ruimte, gebeurt ook van alles.

Waardeer wat er is. Het is straks weer toeristentijd. Half Oslo en Stavanger komt in hytte of boot naar Zuid Noorwegen voor vakantie. Niet mijn favoriete tijd en de vakantiegangers lijken het ook maar niets te vinden. Zelden zie ik zo veel verveelde blikken bij mensen in hun dure SUV’s, hautaine gezichten op de meest protserige boten en rollende ogen en grote zuchten in winkels. Ze waarderen niets.

In plaats van rustig door de scherenkust te varen en te kijken naar de vogels en de vissen, blazen ze er doorheen met hun powerboat… In plaats van lekker aan het strand te zitten, lopen ze op en neer in de winkelstraat (zeven winkels, lol) te zoeken naar… wisten ze het zelf maar. Terwijl het mooiste er gewoon is, kiezen ze ervoor het te negeren en zich te richten op hersenloos voorgekauwd en gemotoriseerd ‘vermaak’. Zo zonde, niet in de laatste plaats voor de verstoorde vogels.

Excentriek worden. Hoe heerlijk is het, als je je echt niets meer aantrekt van wat anderen van je vinden? Echt leven van ‘niets’? Vincent van Gogh was straatarm en verkocht geen schilderij bij leven. Hij leefde van geld van zijn broer en ging vaak dagen zonder eten om verf te kunnen kopen, want dat was zijn levensdoel. Niemand begreep hem. En toch paste hij zich niet aan, maar leefde voor zijn kunst, voor wat hij belangrijk vond, al vond iedereen dat wat hij deed, ruk. Dagen niet eten voor de kunst, ik geloof niet dat ik er beter van zou gaan schilderen. Maar toch….

Ja, nutteloos punt dit.

Maar toch. Het omarmen van een andere manier van leven, kan veel rust brengen. In huis, hoofd en in de financiële situatie zonder dat je leven er ook maar iets minder van wordt. In tegendeel. In deze tijden zijn overzicht en rust en creativiteit, het vermogen te leven met minder, essentieel denk ik.

Experimenten met minder.

Foto door Anete Lusina op Pexels.com

Als ik nog lezers overhad, heb ik ze straks niet meer want echt: too. much. information. Maar: het moet geprobeerd en gezegd.

Ik houd ervan minder afhankelijk te zijn van dingen waarvan ik niet afhankelijk wil zijn. Van de man: prima. We koesteren onze wederzijdse afhankelijkheid.

Van de strømleverandør echter: een noodzakelijk kwaad waar ik nog geen volledige weg omheen gevonden heb maar we doen ons best, beetje bij beetje. Van sodium coco sulfate: nee bedankt, ook al ben je minder schadelijk dan sodium laureth sulfate.

Experiment 1: geen cosmetica meer gebruiken

In mijn geval betekende dat weg met:

  • Micellair water
  • Nachtcrème
  • Dagcrème
  • Zonnebrandcrème
  • Camouflagestift
  • Shampoo

Wat ik nog wel heb:

  • Mascara
  • Wenkbrauwpotlood
  • Lippenstift

Ik wilde weten of mijn huid & haar beter zouden worden van stoppen met het gebruik van cosmetica. Ondanks dat mijn routine al redelijk basic was, had ik het idee dat mijn huid en haar per saldo niet opknapten van de dingen die ik erop smeerde. Of misschien wel, maar misschien moest ik die dingen erop smeren omdat ik die dingen erop smeerde.

Ik heb het nooit lang genoeg zonder geprobeerd om er echt iets van te kunnen zeggen. Idem met het wassen van haren: ik gebruik geregeld roggemeel als shampoo maar pakte ook vaak uit gemak de shampoo die de man gebruikt.

Tot een paar weken geleden. Ik besloot te stoppen met het gebruik van bijna alles dat in mijn badkamerkastje stond. Zo veel was het niet, dus cold turkey was geen probleem. Ik waste mijn haar en gezicht met mijn ‘tandpasta’ want ja, als je tandpasta bestaat uit kaolin-klei, baking soda, zeezout en een klein beetje pepermuntolie, kan dat. Het voelde erg fris door de pepermuntolie, maar het doel was om sporen van cosmetica helemaal te verwijderen.

Tot heden lijkt het alsof mijn huid zich herstelt. Minder mee-eters, minder ‘onrust’ rond mijn kin en geen droge plekken of juist vette ‘zones’ meer. In het begin leek mijn huid droger te worden maar dat kwam vermoedelijk door mijn gewoonte van nogal hardhandig met doekjes wrijven. Normaal merkte ik dat niet omdat ik er toch creme opsmeerde daarna. Toen ik liever werd voor mijn gezicht, verdwenen de droge plekken.

Idem shampoo: Ik was mijn haar met water en soms met een beetje ‘tandpasta’ en dat gaat prima. Mijn haar wordt nauwelijks meer vet. (kaolinklei en bakingsoda staan op mijn lijstje voor de geitenwollensokkenwinkel, mijn tandpoeder had ik met de laatste restjes gemaakt, vandaar de pepermuntolie. Niet de bedoeling eigenlijk)

Experiment 2: stoppen met (meer dan nodig) douchen

Gatverrrrr.

Ik gebruik al jaren geen deodorant meer en heb nooit meer de zweterige lucht in mijn kleding die ik daarvoor wel had. Het is simpelweg niet goed om goede bacteriën van je lijf te spoelen en je zweetklieren te blokkeren met aluminiumzouten en parfum. Echt niet. Ook doucheschuim e.d. heb ik al jaren geleden opgegeven en niet gemist.

Overdreven wassen (en ellenlang douchen met heet water is precies dat) zorgt ervoor dat je alle goede bacteriën en lichaamseigen bescherming van je af wast. Daarna voelt je huid trekkerig en droog en moet je weer van alles smeren om dat gevoel te verbeteren, wat het allemaal alleen maar erger maakt.

Het lichaam is heel goed in zichzelf reinigen. Je kan je daar waar nodig wassen aan de kraan, een voetenbadje nemen, je haar wassen onder de kraan in de keuken.

Ik douche nog twee keer per week zo’n vijf minuten en dat vooral even voor het lekker, het frisse gevoel. Voordat ik ga douchen gebruik ik een ‘bodybrush om dode huidcellen te verwijderen en de circulatie te verbeteren. Hierna voel ik me altijd als herboren. Mijn vel is zacht zonder Dove & hydraterende rommel.

Experiment 3: stoppen met toiletpapier

Dat was een heel makkelijke want echt, het voelt zo veel beter en het is zo veel frisser. Ik kocht een bidet in eerste instantie voor als ik ongesteld was. Want lekker fris. Oh en ah, wat voelde dat fris en fijn. Zo goed, dat ik niet gestopt ben om een bidet te gebruiken en eigenlijk geen toiletpapier meer gebruik.

Eigenlijk, als er iets een smerige gewoonte is, is het toch wel je private delen na toiletbezoek afdoen met een droog papiertje. Daar wordt het lekker schoon van, noh?

Stel, je hebt iets vies aan je hand. Wil je dat dan eraf halen met een droog wc-papiertje, of verkies je lauw stromend water? Ik denk het laatste. Het overgrote deel van de wereldbevolking gebruikt geen wc-papier: het is een vieze westerse gewoonte die oerbossen kost, alsmede 49 liter water kost bij de productie van een enkel rolletje. Bovendien moet je het steeds opnieuw kopen.

Ik heb het gevraagd aan mensen en ik ruik niet raar. Gewoon, naar niets. Nou, lekker dan!

Het is heerlijk simpel.

Het scheelt geld, het scheelt plastic emballage, het scheelt het kopen en overdenken van deze producten, het scheelt verontreiniging op allerlei vlakken.

We schijnen twee jaar van ons leven bezig te zijn met het wegwassen van onze beschermlaag en het vervangen door chemische meuk uit plastic potjes. Twee jaar!

Er is helemaal niets mis met het schoon en mooi houden van het lichaam. In tegenstelling: ik denk dat we meer aandacht mogen besteden aan het hebben en houden van een netjes onderhouden soepel lijf, van binnen en buiten. Het is ons huis, het werkt heel de dag voor ons, we moeten het koesteren en het de aandacht geven die het nodig heeft.

Maar de manier waarop die klopt niet. Niet met chemische middelen, elke dag liters loeiheet water en de enige plek van ons lijf die wel vies wordt, ‘schoonmaken’ met een papiertje.

Wederom iets dat ik ‘ontrommeld’ heb, dat ik absoluut niet mis!